Ο στατικός ηλεκτρισμός είναι η συσσώρευση ηλεκτρικού φορτίου στην επιφάνεια ενός σώματος ή υλικού. Είναι αυτό το στιγμιαίο «τσικ» που μπορεί να νιώσετε όταν ακουμπήσετε ένα μεταλλικό αντικείμενο, ένα αυτοκίνητο ή ακόμα και κάποιο άλλο άτομο.
Στις περισσότερες καθημερινές περιπτώσεις πρόκειται για φυσιολογική ηλεκτροστατική εκφόρτιση. Αν όμως το «χτύπημα» εμφανίζεται επανειλημμένα από την ίδια ηλεκτρική συσκευή ή μεταλλικό μέρος ηλεκτρικού εξοπλισμού, δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα στατικός ηλεκτρισμός. Μπορεί να χρειάζεται ηλεκτρολογικός έλεγχος.
Τι Είναι ο Στατικός Ηλεκτρισμός;
Ο στατικός ηλεκτρισμός δημιουργείται όταν υπάρχει ανισορροπία ηλεκτρικού φορτίου μεταξύ δύο σωμάτων ή υλικών.
Στην καθημερινότητα αυτό συμβαίνει συχνά όταν δύο διαφορετικά υλικά έρχονται σε επαφή και στη συνέχεια απομακρύνονται.
Για παράδειγμα:
- παπούτσια πάνω σε χαλί
- ρούχα μεταξύ τους
- συνθετικό ύφασμα πάνω σε κάθισμα
- κουβέρτες
- μοκέτες
- κίνηση σε πολύ ξηρό χώρο
Το σώμα μπορεί έτσι να αποκτήσει ηλεκτροστατικό φορτίο.
Όταν στη συνέχεια ακουμπήσετε έναν αγώγιμο αντικείμενο και δημιουργηθεί διαδρομή εκφόρτισης, το φορτίο εξισορροπείται πολύ γρήγορα και μπορεί να αισθανθείτε το χαρακτηριστικό στιγμιαίο «χτύπημα».
Στατικός Ηλεκτρισμός στο Σώμα
Ο στατικός ηλεκτρισμός στο σώμα είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα παραδείγματα ηλεκτροστατικής φόρτισης.
Μπορεί να εμφανίζεται όταν:
- περπατάτε πάνω σε χαλί ή μοκέτα
- φοράτε συγκεκριμένα παπούτσια
- φοράτε συνθετικά ρούχα
- κάθεστε και σηκώνεστε από συνθετικό κάθισμα
- χρησιμοποιείτε κουβέρτες ή υφάσματα που δημιουργούν έντονη τριβή
- ο αέρας στον χώρο είναι πολύ ξηρός
Το σώμα δεν «παράγει ρεύμα» όπως μια ηλεκτρική εγκατάσταση. Έχει απλώς αποκτήσει ηλεκτροστατικό φορτίο, το οποίο εκφορτίζεται όταν βρεθεί κατάλληλη διαδρομή.
Γιατί Έχω Στατικό Ηλεκτρισμό;
Αν αναρωτιέστε «γιατί έχω στατικό ηλεκτρισμό;», συνήθως δεν υπάρχει μία μόνο αιτία.
Οι συνθήκες που ευνοούν περισσότερο το φαινόμενο είναι:
Χαμηλή υγρασία
Ο ξηρός αέρας διευκολύνει τη διατήρηση ηλεκτροστατικού φορτίου πάνω σε επιφάνειες και στο σώμα.
Συνθετικά υλικά
Ορισμένοι συνδυασμοί υφασμάτων, παπουτσιών, χαλιών και επίπλων δημιουργούν πιο εύκολα ηλεκτροστατική φόρτιση.
Τριβή
Όσο περισσότερη επαφή και απομάκρυνση υπάρχει μεταξύ διαφορετικών υλικών, τόσο πιο εύκολα μπορεί να μεταφερθεί φορτίο.
Παπούτσια και δάπεδο
Ο συνδυασμός σόλας και επιφάνειας δαπέδου μπορεί να επηρεάζει σημαντικά το φαινόμενο.
Πολύ ξηρός εσωτερικός χώρος
Η θέρμανση τους χειμερινούς μήνες μπορεί να μειώσει τη σχετική υγρασία μέσα στο σπίτι και να κάνει τις ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις πιο συχνές.
Γιατί Ηλεκτρίζομαι Συνέχεια;
Το query «γιατί ηλεκτρίζομαι συνέχεια» συνήθως περιγράφει επαναλαμβανόμενα μικρά στιγμιαία shocks όταν το άτομο ακουμπά μεταλλικά αντικείμενα.
Αυτό μπορεί να οφείλεται σε έναν σταθερό συνδυασμό:
- συγκεκριμένων παπουτσιών
- συνθετικών ρούχων
- χαλιού ή μοκέτας
- καθίσματος
- χαμηλής υγρασίας
Ένα απλό παράδειγμα είναι να περπατάτε πάνω σε χαλί και αμέσως μετά να ακουμπάτε μεταλλικό πόμολο.
Αν όμως ηλεκτρίζεστε κάθε φορά από την ίδια ηλεκτρική συσκευή, τότε δεν πρέπει να υποθέσετε ότι πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο.
Γιατί Είναι Πιο Έντονος ο Στατικός Ηλεκτρισμός τον Χειμώνα;
Ο στατικός ηλεκτρισμός γίνεται συχνότερα αντιληπτός τον χειμώνα επειδή ο αέρας είναι συνήθως ξηρότερος.
Παράλληλα:
- λειτουργεί η θέρμανση
- μειώνεται η υγρασία στους εσωτερικούς χώρους
- χρησιμοποιούνται περισσότερα μάλλινα και συνθετικά ρούχα
- υπάρχουν κουβέρτες και υφάσματα που αυξάνουν την τριβή
Έτσι δημιουργούνται πιο εύκολα οι κατάλληλες συνθήκες για ηλεκτροστατική φόρτιση.
Με Χτυπάει όταν Ακουμπάω Μέταλλο – Γιατί;
Αν μετά από περπάτημα σε χαλί, κίνηση πάνω σε συνθετικό κάθισμα ή άλλη τριβή ακουμπήσετε ένα μεταλλικό αντικείμενο και νιώσετε ένα πολύ σύντομο «τσικ», αυτό ταιριάζει αρκετά με ηλεκτροστατική εκφόρτιση.
Χαρακτηριστικά του συνηθισμένου static shock είναι ότι:
- διαρκεί ελάχιστα
- εμφανίζεται στιγμιαία κατά την επαφή
- συνήθως δεν συνεχίζεται όσο κρατάτε το αντικείμενο
- εμφανίζεται συχνότερα μετά από κίνηση ή τριβή
- είναι πιο συχνό σε ξηρούς χώρους
Αν όμως το μεταλλικό αντικείμενο είναι μέρος ηλεκτρικής συσκευής και το φαινόμενο επαναλαμβάνεται σταθερά, χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.
Στατικός Ηλεκτρισμός στο Σπίτι
Ο στατικός ηλεκτρισμός στο σπίτι επηρεάζεται περισσότερο από το περιβάλλον και τα υλικά παρά από την ηλεκτρική εγκατάσταση.
Μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα σε χώρους με:
- μοκέτα
- χαλιά
- συνθετικούς καναπέδες
- συνθετικές καρέκλες
- κουβέρτες
- πολύ ξηρό αέρα
Για παράδειγμα, μπορεί να σηκωθείτε από έναν καναπέ και στη συνέχεια να νιώσετε ένα μικρό shock μόλις αγγίξετε μεταλλικό πόμολο.
Πώς Φεύγει ο Στατικός Ηλεκτρισμός;
Αν ψάχνετε πώς φεύγει ο στατικός ηλεκτρισμός, ο στόχος είναι κυρίως να μειωθούν οι συνθήκες που προκαλούν τη συσσώρευση φορτίου.
Ρυθμίστε την υγρασία του χώρου
Σε πολύ ξηρούς χώρους μπορεί να βοηθήσει η διατήρηση πιο φυσιολογικής σχετικής υγρασίας.
Δείτε ποια ρούχα δημιουργούν το πρόβλημα
Αν το φαινόμενο εμφανίζεται κυρίως με συγκεκριμένα συνθετικά ρούχα, μπορεί να βοηθήσει η αλλαγή υλικών ή συνδυασμών.
Ελέγξτε τον συνδυασμό παπουτσιών και δαπέδου
Μερικές φορές το πρόβλημα εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά με συγκεκριμένα παπούτσια πάνω σε συγκεκριμένο χαλί ή μοκέτα.
Περιορίστε τα πολύ «στατικά» συνθετικά υλικά
Όπου είναι πρακτικό, η χρήση διαφορετικών υφασμάτων μπορεί να μειώσει το φαινόμενο.
Χρησιμοποιήστε κατάλληλες αντιστατικές λύσεις όπου χρειάζεται
Σε ειδικούς χώρους ή όταν χειρίζεστε ευαίσθητα ηλεκτρονικά εξαρτήματα υπάρχουν συγκεκριμένες λύσεις προστασίας από ESD.
Τι Δεν Χρειάζεται να Κάνετε για τον Στατικό Ηλεκτρισμό
Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζετε κάθε μικρό static shock σαν ηλεκτρολογική βλάβη.
Αντίστοιχα, δεν είναι σωστό να:
- θεωρείτε ότι κάθε στατικό shock σημαίνει κακή γείωση
- ανοίγετε πρίζες ή τον ηλεκτρικό πίνακα
- κάνετε ηλεκτρολογικές επεμβάσεις χωρίς ένδειξη βλάβης
- θεωρείτε ότι ένα πολύπριζο προστασίας από υπέρταση «σταματά» τον στατικό ηλεκτρισμό
- δοκιμάζετε ηλεκτρικές συσκευές αγγίζοντας μεταλλικά μέρη για να δείτε αν «χτυπάνε»
Το σημαντικό είναι να διαχωρίζεται ο φυσιολογικός στατικός ηλεκτρισμός από μια πραγματική ηλεκτρική βλάβη.
Στατικός Ηλεκτρισμός ή Διαρροή Ρεύματος;
Αυτή είναι η σημαντικότερη διάκριση.
Ο στατικός ηλεκτρισμός συνήθως προκαλεί μια πολύ σύντομη εκφόρτιση.
Η πραγματική ηλεκτρική διαρροή είναι διαφορετικό φαινόμενο.
Πιθανός στατικός ηλεκτρισμός
Ταιριάζει περισσότερο όταν:
- έγινε μετά από τριβή
- προηγουμένως περπατήσατε σε χαλί
- εμφανίζεται σε διαφορετικά μεταλλικά αντικείμενα
- είναι ένα μόνο στιγμιαίο «τσικ»
- γίνεται κυρίως σε ξηρό καιρό
Πιθανό ηλεκτρολογικό πρόβλημα
Χρειάζεται περισσότερη προσοχή όταν:
- σας «χτυπάει» επανειλημμένα η ίδια ηλεκτρική συσκευή
- αισθάνεστε ρεύμα από μεταλλικό σώμα συσκευής
- το πρόβλημα εμφανίζεται ανεξάρτητα από ρούχα ή χαλιά
- υπάρχει ταυτόχρονα πτώση RCD
- υπάρχει μυρωδιά καμένου
- υπάρχει υγρασία
- υπάρχουν άλλα ηλεκτρολογικά συμπτώματα
Σε αυτή την περίπτωση δεν πρέπει να θεωρήσετε ότι πρόκειται απλώς για static shock.
Δείτε σχετικά τη Διαρροή Ρεύματος στο Σπίτι.
Με Χτυπάει Ρεύμα από Ηλεκτρική Συσκευή – Είναι Στατικός Ηλεκτρισμός;
Όχι απαραίτητα.
Αν για παράδειγμα νιώθετε επανειλημμένα ηλεκτρική αίσθηση όταν ακουμπάτε:
- πλυντήριο
- ψυγείο
- ηλεκτρική κουζίνα
- θερμοσίφωνα ή σχετικό μεταλλικό εξοπλισμό
- υπολογιστή
- άλλη συσκευή με μεταλλικό περίβλημα
δεν πρέπει να το θεωρήσετε αυτόματα φυσιολογικό στατικό ηλεκτρισμό.
Σταματήστε να χρησιμοποιείτε τη συσκευή αν υπάρχει σαφής υποψία ηλεκτρικής βλάβης και ζητήστε έλεγχο.
Για ηλεκτρολογικό έλεγχο μπορείτε να επικοινωνήσετε με την Electrologos365.gr στο 210 330 0001.
Με Χτυπάει Ρεύμα από τον Υπολογιστή
Εδώ χρειάζεται επίσης διάκριση.
Μια μεμονωμένη ηλεκτροστατική εκφόρτιση όταν ακουμπήσετε μεταλλικό μέρος μπορεί να προέρχεται από στατικό φορτίο.
Αν όμως υπάρχει επαναλαμβανόμενη ηλεκτρική αίσθηση από το μεταλλικό περίβλημα ή άλλο συγκεκριμένο σημείο, δεν πρέπει να αποδίδεται αυθαίρετα σε στατικό ηλεκτρισμό.
Χρειάζεται να αξιολογηθεί:
- η συσκευή
- η τροφοδοσία
- η ηλεκτρική εγκατάσταση
- η προστασία
- η γείωση όπου σχετίζεται
Τι Σχέση Έχει η Γείωση με τον Στατικό Ηλεκτρισμό;
Εδώ γίνεται συχνά παρεξήγηση.
Η συνηθισμένη ηλεκτροστατική φόρτιση του σώματος λόγω:
- χαλιού
- ρούχων
- παπουτσιών
- συνθετικών υλικών
- ξηρού αέρα
δεν αποδεικνύει πρόβλημα γείωσης στην ηλεκτρική εγκατάσταση του σπιτιού.
Η γείωση είναι σημαντικό μέρος της ηλεκτρικής ασφάλειας, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται σαν η βασική αιτία ή θεραπεία κάθε static shock.
Αν υπάρχει πραγματική υποψία προβλήματος στην ηλεκτρική εγκατάσταση, τότε ο έλεγχος της γείωσης μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διάγνωσης.
Δείτε σχετικά τη Μέτρηση Γείωσης Κατοικίας.
Για παλαιότερα ακίνητα υπάρχει επίσης ο οδηγός Γείωση σε Παλιό Σπίτι.
Μπορεί ο Στατικός Ηλεκτρισμός να Χαλάσει Ηλεκτρονικές Συσκευές;
Οι ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία για ευαίσθητα ηλεκτρονικά εξαρτήματα από ό,τι για έναν άνθρωπο στην καθημερινότητά του.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν κάποιος χειρίζεται γυμνά ηλεκτρονικά εξαρτήματα όπως:
- μνήμες RAM
- μητρικές πλακέτες
- κάρτες γραφικών
- ηλεκτρονικές πλακέτες
- άλλα ευαίσθητα components
Σε τέτοιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται κατάλληλες πρακτικές και εξοπλισμός προστασίας από ESD – Electrostatic Discharge.
Πολύπριζο με Προστασία και Στατικός Ηλεκτρισμός
Ένα πολύπριζο με προστασία από υπερτάσεις δεν αποτελεί γενική λύση για ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις.
Η προστασία από:
υπέρταση
και η προστασία από:
ESD
είναι διαφορετικά πράγματα.
Άρα δεν πρέπει να θεωρούμε ότι ένα surge-protected πολύπριζο εξαλείφει τον στατικό ηλεκτρισμό που δημιουργείται από το σώμα, τα ρούχα ή άλλα υλικά.
Είναι Επικίνδυνος ο Στατικός Ηλεκτρισμός;
Οι συνηθισμένες μικρές ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις που συμβαίνουν σε ένα σπίτι είναι συνήθως περισσότερο ενοχλητικές παρά επικίνδυνες για τον άνθρωπο.
Ωστόσο δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτόν τον κανόνα για να αγνοούμε οποιοδήποτε «χτύπημα ρεύματος».
Επίσης υπάρχουν ειδικά περιβάλλοντα, για παράδειγμα χώροι με εύφλεκτους ατμούς ή υλικά, όπου οι ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις μπορεί να αποκτούν διαφορετική σημασία.
Σε ένα συνηθισμένο σπίτι, η σημαντικότερη ερώτηση είναι:
πρόκειται πράγματι για στιγμιαίο static shock ή για ηλεκτρικό πρόβλημα σε συσκευή ή εγκατάσταση;
Γιατί Μερικές Φορές Βλέπω Μικρό Σπινθήρα;
Αν η διαφορά ηλεκτροστατικού δυναμικού είναι αρκετή, η εκφόρτιση μπορεί να γίνει αντιληπτή όχι μόνο σαν «τσικ» αλλά και σαν πολύ μικρός στιγμιαίος σπινθήρας.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν αγγίζετε μεταλλικό αντικείμενο μετά από ηλεκτροστατική φόρτιση.
Δεν πρέπει όμως να συγχέεται με σπινθήρα που προέρχεται από:
- ηλεκτρική πρίζα
- ηλεκτρικό πίνακα
- καλώδιο
- συσκευή
Τα τελευταία μπορεί να υποδηλώνουν πραγματική ηλεκτρική βλάβη και χρειάζονται διαφορετικό έλεγχο.
Πώς Μειώνεται ο Στατικός Ηλεκτρισμός στα Ρούχα;
Αν το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως όταν φοράτε ή αφαιρείτε συγκεκριμένα ρούχα, μπορεί να σχετίζεται με το υλικό και την τριβή.
Μπορεί να βοηθήσει:
- η επιλογή διαφορετικών υφασμάτων
- ο περιορισμός συνδυασμών πολύ συνθετικών υλικών
- η αποφυγή υπερβολικά ξηρού αέρα
- κατάλληλη αντιστατική φροντίδα όπου χρειάζεται
Δεν χρειάζεται ηλεκτρολογική παρέμβαση επειδή ένα ρούχο δημιουργεί static.
Γιατί Έχω Στατικό Ηλεκτρισμό στα Χέρια;
Ο στατικός ηλεκτρισμός δεν δημιουργείται ειδικά «μέσα στα χέρια».
Τα χέρια είναι απλώς συχνά το πρώτο σημείο του σώματος που έρχεται σε επαφή με ένα αγώγιμο αντικείμενο και έτσι εκεί αισθανόμαστε την εκφόρτιση.
Το φορτίο μπορεί να έχει δημιουργηθεί προηγουμένως από:
- ρούχα
- παπούτσια
- χαλί
- κάθισμα
- άλλο συνδυασμό υλικών
Πότε Χρειάζεται Ηλεκτρολόγος;
Ο συνηθισμένος στατικός ηλεκτρισμός από χαλί, ρούχα ή ξηρό αέρα δεν απαιτεί ηλεκτρολόγο.
Χρειάζεται όμως ηλεκτρολογικός έλεγχος όταν το «χτύπημα»:
- προέρχεται επανειλημμένα από συγκεκριμένη ηλεκτρική συσκευή
- εμφανίζεται σε μεταλλικό περίβλημα συσκευής
- συνοδεύεται από πτώση RCD
- εμφανίζεται μαζί με μυρωδιά καμένου
- συμβαίνει κοντά σε υγρασία
- συνοδεύεται από άλλα ηλεκτρικά συμπτώματα
- δεν μοιάζει με ένα στιγμιαίο static shock
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο στόχος δεν είναι να «διώξουμε τον στατικό ηλεκτρισμό», αλλά να αποκλειστεί πραγματική ηλεκτρική βλάβη ή διαρροή.
Για έλεγχο στην Αθήνα και την Αττική επικοινωνήστε με την Electrologos365.gr.
Τηλέφωνο: 210 330 0001
Email: info@electrologos365.gr
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι ο στατικός ηλεκτρισμός με απλά λόγια;
Είναι η συσσώρευση ηλεκτρικού φορτίου σε ένα σώμα ή υλικό και η στιγμιαία εκφόρτισή του όταν δημιουργηθεί κατάλληλη διαδρομή.
Γιατί έχω στατικό ηλεκτρισμό;
Συνήθως λόγω συνδυασμού τριβής, χαμηλής υγρασίας, ρούχων, παπουτσιών, χαλιών ή άλλων υλικών.
Γιατί ηλεκτρίζομαι συνέχεια;
Μπορεί να υπάρχει σταθερός συνδυασμός υλικών και πολύ ξηρού αέρα που προκαλεί επαναλαμβανόμενη ηλεκτροστατική φόρτιση.
Πώς φεύγει ο στατικός ηλεκτρισμός;
Μειώνεται κυρίως με αλλαγή των συνθηκών που τον προκαλούν, όπως υπερβολικά ξηρός αέρας και συγκεκριμένοι συνδυασμοί συνθετικών υλικών.
Είναι επικίνδυνος;
Οι συνηθισμένες ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις στο σπίτι είναι συνήθως στιγμιαίες και περισσότερο ενοχλητικές παρά επικίνδυνες για τον άνθρωπο.
Ο στατικός ηλεκτρισμός σημαίνει ότι δεν έχω γείωση;
Όχι. Ένα συνηθισμένο static shock δεν αποτελεί απόδειξη προβλήματος γείωσης.
Αν με χτυπάει το ψυγείο είναι στατικός ηλεκτρισμός;
Δεν πρέπει να θεωρηθεί αυτόματα στατικός. Αν η ίδια ηλεκτρική συσκευή προκαλεί επανειλημμένα ηλεκτρική αίσθηση, χρειάζεται έλεγχος.
Αν με χτυπάει όταν πιάνω πόμολο;
Αν προηγείται περπάτημα σε χαλί ή άλλη τριβή και νιώθετε ένα μόνο στιγμιαίο «τσικ», είναι πιθανό να πρόκειται για ηλεκτροστατική εκφόρτιση.
Γιατί είναι χειρότερο τον χειμώνα;
Επειδή ο αέρας είναι συχνά ξηρότερος και η θέρμανση μπορεί να μειώνει ακόμα περισσότερο τη σχετική υγρασία μέσα στο σπίτι.
Μπορεί να προκαλέσει ζημιά σε υπολογιστή;
Οι ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις μπορούν να επηρεάσουν ευαίσθητα ηλεκτρονικά εξαρτήματα, ειδικά όταν αυτά χειρίζονται εκτεθειμένα.
Χρειάζομαι ηλεκτρολόγο για στατικό ηλεκτρισμό;
Όχι για τον συνηθισμένο στατικό ηλεκτρισμό από ρούχα, χαλιά ή ξηρό αέρα. Χρειάζεται έλεγχος όταν υπάρχει υποψία ότι αυτό που αισθάνεστε είναι πραγματικό ρεύμα από ηλεκτρική συσκευή ή εγκατάσταση.
Στατικός Ηλεκτρισμός ή Πραγματικό Ηλεκτρικό Πρόβλημα;
Ο στατικός ηλεκτρισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο που εμφανίζεται πολύ συχνά στην καθημερινότητα και επηρεάζεται κυρίως από τα υλικά, την τριβή και την υγρασία.
Ένα στιγμιαίο «τσικ» μετά από περπάτημα πάνω σε χαλί είναι πολύ διαφορετικό από μια ηλεκτρική συσκευή που σας «χτυπάει» επανειλημμένα.
Το σημαντικό είναι να μην αποδίδουμε αυτόματα κάθε ηλεκτρική αίσθηση στον στατικό ηλεκτρισμό.
Αν υπάρχει επαναλαμβανόμενο χτύπημα από συγκεκριμένη ηλεκτρική συσκευή, πιθανή διαρροή ή άλλο ηλεκτρολογικό σύμπτωμα, επικοινωνήστε με την Electrologos365.gr για έλεγχο.
Τηλέφωνο: 210 330 0001
Email: info@electrologos365.gr
