Ο ηλεκτρολογικός πίνακας συνήθως δεν είναι κάτι που προσέχουμε στην καθημερινότητα. Όταν όμως αρχίζει να ακούγεται ένα βουητό, κλικ, τριζάρισμα ή επαναλαμβανόμενο τακ-τακ, είναι λογικό να δημιουργείται ανησυχία.
Δεν σημαίνει κάθε ήχος ότι υπάρχει άμεσα σοβαρή βλάβη. Υπάρχουν ηλεκτρολογικά εξαρτήματα που μπορούν να παράγουν έναν χαμηλό λειτουργικό ήχο. Από την άλλη πλευρά, ένας καινούργιος, έντονος ή ασυνήθιστος θόρυβος μπορεί να συνδέεται με χαλαρή επαφή, ηλεκτρικό τόξο, προβληματικό ρελέ, contactor, μικροαυτόματο ή άλλη αστοχία μέσα στον πίνακα.
Το σημαντικό δεν είναι μόνο:
«Ακούγεται κάτι;»
Αλλά:
«Τι είδους ήχος είναι, πότε εμφανίζεται και συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα;»
Πρώτα Αναγνωρίστε το Είδος του Ήχου
Ο χαρακτήρας του θορύβου μπορεί να δώσει πολύ χρήσιμες πληροφορίες.
| Τι ακούτε | Πότε μπορεί να εμφανίζεται | Τι μπορεί να χρειάζεται έλεγχο |
|---|---|---|
| Χαμηλό σταθερό βουητό | Συνεχόμενα ή όταν λειτουργεί συγκεκριμένο φορτίο | Ρελέ, contactor, πηνίο ή άλλο ηλεκτρολογικό εξάρτημα |
| Δυνατό βουητό | Με μεγάλο φορτίο ή ξαφνικά | Σύνδεση, εξάρτημα, τροφοδοσία |
| Κλικ | Όταν ενεργοποιείται κάποια λειτουργία | Ρελέ, contactor, αυτοματισμός |
| Συνεχόμενο κλικ-κλικ | Χωρίς να σταματά | Αστάθεια τροφοδοσίας, προβληματικός αυτοματισμός ή εξάρτημα |
| Τριζάρισμα | Συνεχόμενο ή διακοπτόμενο | Κακή επαφή, ηλεκτρικό τόξο, προβληματική σύνδεση |
| Ήχος σαν σπινθήρας | Συνήθως από συγκεκριμένο σημείο | Πιθανή ηλεκτρική εκκένωση ή χαλαρή σύνδεση |
| Βουητό μόνο με θερμοσίφωνα, κουζίνα ή A/C | Όταν αυξάνεται το φορτίο | Γραμμή, contactor, σύνδεση ή εξάρτημα του κυκλώματος |
Το ότι ένας ήχος μπορεί να έχει αθώα εξήγηση δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοείται, ειδικά αν εμφανίστηκε πρόσφατα ή γίνεται σταδιακά πιο έντονος.
Ένα Πολύ Ελαφρύ Βουητό Μπορεί να Είναι Φυσιολογικό;
Σε έναν ηλεκτρολογικό πίνακα μπορεί να υπάρχουν εξαρτήματα με ηλεκτρομαγνητικό πηνίο, όπως:
ρελέ
contactors
τροφοδοτικά
μετασχηματιστές
ή συστήματα αυτοματισμού.
Ορισμένα μπορούν να παράγουν έναν πολύ χαμηλό χαρακτηριστικό ήχο κατά τη λειτουργία τους.
Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στην ένταση και στην αλλαγή συμπεριφοράς.
Ένα εξάρτημα που ακουγόταν πάντα ελάχιστα και συνεχίζει να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο είναι διαφορετική περίπτωση από έναν πίνακα που μέχρι χθες ήταν αθόρυβος και σήμερα ακούγεται από άλλο δωμάτιο.
Αν το Βουητό Ξεκίνησε Ξαφνικά
Μία ξαφνική αλλαγή είναι σημαντικό στοιχείο.
Αν ο ηλεκτρολογικός πίνακας ήταν μέχρι πρόσφατα αθόρυβος και αρχίσει να βουίζει, χρειάζεται να εξεταστεί τι άλλαξε.
Μπορεί να έχει προηγηθεί:
εγκατάσταση νέας συσκευής
αλλαγή στον ηλεκτρολογικό πίνακα
προσθήκη νέου κυκλώματος
εργασία σε θερμοσίφωνα ή κουζίνα
εγκατάσταση κλιματιστικού
αλλαγή μικροαυτόματου ή ρελέ
ή απλώς η σταδιακή φθορά κάποιου εξαρτήματος.
Το πότε εμφανίστηκε για πρώτη φορά ο θόρυβος είναι συχνά πιο χρήσιμη πληροφορία από την ίδια την έντασή του.
Ο Θόρυβος Εμφανίζεται Μόνο Όταν Ανάβει ο Θερμοσίφωνας
Αυτό είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό σενάριο.
Αν ο πίνακας είναι αθόρυβος και αρχίζει να βουίζει μόλις ενεργοποιηθεί ο θερμοσίφωνας, ο έλεγχος επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο κύκλωμα και στα εξαρτήματα που συμμετέχουν στη λειτουργία του.
Μπορεί να χρειάζεται να ελεγχθούν:
ο μικροαυτόματος
ο διακόπτης
ένα contactor, αν υπάρχει
οι ακροδέκτες
η καλωδίωση του κυκλώματος
και οι συνδέσεις μέσα στον πίνακα.
Η ύπαρξη θορύβου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει χαλάσει ο θερμοσίφωνας.
Για το συγκεκριμένο κύκλωμα μπορείτε να δείτε και την Ασφάλεια Θερμοσίφωνα στον Πίνακα.
Αν Ακούγεται Μόνο Όταν Ανάβει η Κουζίνα ή ο Φούρνος
Η λογική είναι αντίστοιχη.
Όταν ένας ήχος εμφανίζεται μόνο κατά τη λειτουργία ενός συγκεκριμένου ισχυρού φορτίου, είναι πολύ χρήσιμο να γνωρίζουμε:
ποιο κύκλωμα ενεργοποιείται
πόσο έντονος γίνεται ο ήχος
και
αν υπάρχουν παράλληλα άλλα συμπτώματα.
Αν μαζί με τον ήχο:
τρεμοπαίζουν τα φώτα
μυρίζει καμένο
ζεσταίνεται ο πίνακας
ή πέφτει κάποια προστασία,
η περίπτωση χρειάζεται γρήγορο ηλεκτρολογικό έλεγχο.
Κλικ από τον Πίνακα
Ένα μεμονωμένο κλικ δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα.
Ένα ρελέ ή contactor μπορεί φυσιολογικά να ακούγεται όταν ενεργοποιείται και απενεργοποιείται.
Για παράδειγμα, ένα σύστημα αυτοματισμού μπορεί να δίνει εντολή και να ακούγεται ένας καθαρός μηχανικός ήχος.
Το ζήτημα αλλάζει όταν ακούγεται:
κλικ-κλικ-κλικ συνεχόμενα
ή όταν ένα εξάρτημα φαίνεται να προσπαθεί διαρκώς να ενεργοποιηθεί και να απενεργοποιηθεί.
Αυτό μπορεί να δείχνει ότι κάτι δεν παραμένει σταθερό.
Γιατί ένα Ρελέ ή Contactor Μπορεί να Βουίζει;
Τα contactors και ορισμένα ηλεκτρομαγνητικά ρελέ χρησιμοποιούν πηνίο για να μετακινήσουν μηχανικά τις επαφές τους.
Ένας μικρός λειτουργικός ήχος μπορεί να υπάρχει.
Αν όμως το βουητό είναι έντονο, καινούργιο ή συνοδεύεται από τρέμουλο του εξαρτήματος, μπορεί να χρειάζεται έλεγχος για:
φθορά
κακή εφαρμογή
πρόβλημα στο πηνίο
ασταθή τάση τροφοδοσίας
ή άλλο ηλεκτρομηχανικό πρόβλημα.
Η σωστή διάγνωση γίνεται με έλεγχο του πραγματικού εξαρτήματος και όχι μόνο από τον ήχο.
Τριζάρισμα ή «Τσσς» από τον Πίνακα
Αυτός ο ήχος αντιμετωπίζεται διαφορετικά από ένα απλό βουητό.
Τριζάρισμα, χαρακτηριστικός ήχος ηλεκτρικού τόξου ή ήχος που θυμίζει μικρό σπινθήρα μπορεί να συνδέεται με προβληματική ηλεκτρική επαφή.
Σε μία σύνδεση με αυξημένη αντίσταση μπορεί να εμφανιστούν:
θερμότητα
πτώση τάσης
αλλοίωση επαφών
και σε ορισμένες περιπτώσεις ηλεκτρικό τόξο.
Τέτοιος ήχος δεν είναι κάτι που ελέγχουμε ανοίγοντας μόνοι μας τον πίνακα.
Πώς Μία Χαλαρή Σύνδεση Μπορεί να Κάνει Θόρυβο;
Μία ηλεκτρική σύνδεση πρέπει να έχει σωστή και σταθερή επαφή.
Αν δημιουργηθεί προβληματική επαφή, μπορεί να αυξηθεί η αντίσταση στο σημείο.
Όταν περνά σημαντικό ρεύμα, το σημείο μπορεί να αρχίσει να:
θερμαίνεται
δημιουργεί αστάθεια
ή να προκαλεί μικροσκοπικές ηλεκτρικές εκκενώσεις.
Ο χρήστης μπορεί να αντιληφθεί το αποτέλεσμα ως:
τριζάρισμα
βόμβο
διακοπτόμενο ήχο
ή μερικές φορές ως μυρωδιά υπερθερμασμένου υλικού.
Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν αρκεί να «σφίξει κάποιος μία βίδα» χωρίς να γνωρίζει τι έχει συμβεί. Μπορεί να υπάρχει ήδη θερμική αλλοίωση του εξαρτήματος ή του αγωγού.
Πίνακας που Βουίζει και Ζεσταίνεται
Ο συνδυασμός θορύβου και ασυνήθιστης θερμοκρασίας χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.
Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι κάθε ηλεκτρολογικό εξάρτημα θα είναι εντελώς κρύο κατά τη λειτουργία του. Άλλο όμως μία φυσιολογική θερμική συμπεριφορά και άλλο:
έντονη τοπική υπερθέρμανση
παραμορφωμένο πλαστικό
αλλαγή χρώματος
ή θερμοκρασία που αυξάνεται αισθητά μαζί με συγκεκριμένο φορτίο.
Αν υπάρχει και μυρωδιά καμένου, η εγκατάσταση χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.
Δείτε επίσης το Γιατί Μυρίζει Καμένο από τον Ηλεκτρολογικό Πίνακα.
Βουητό και Τρεμόπαιγμα στα Φώτα
Αυτό είναι διαφορετικό σενάριο από έναν μεμονωμένο θόρυβο.
Αν όταν ακούγεται ο πίνακας ταυτόχρονα:
χαμηλώνουν τα φώτα
δυναμώνουν στιγμιαία
τρεμοπαίζουν
ή επηρεάζονται πολλές γραμμές του σπιτιού,
χρειάζεται να εξεταστεί συνολικότερα η τροφοδοσία και οι ηλεκτρικές συνδέσεις.
Το πρόβλημα μπορεί να μην βρίσκεται μόνο σε έναν μικροαυτόματο.
Μπορεί να αφορά:
κεντρική σύνδεση
ουδέτερο
τροφοδοσία
ή άλλο κοινό σημείο της εγκατάστασης.
Για τις μεταβολές φωτισμού δείτε και το Τρεμοπαίζουν τα Φώτα στο Σπίτι.
Θόρυβος Μαζί με Μεταβολές Τάσης
Αν ο ήχος εμφανίζεται όταν συνδέεται ένα σημαντικό φορτίο και ταυτόχρονα παρατηρούνται ασυνήθιστες μεταβολές τάσης, τότε οι δύο ενδείξεις πρέπει να εξεταστούν μαζί.
Μία προβληματική σύνδεση μπορεί να δημιουργεί μεγαλύτερη πτώση τάσης όταν αυξάνεται το ρεύμα.
Αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα εμφανές όταν ενεργοποιούνται:
θερμοσίφωνας
ηλεκτρική κουζίνα
κλιματιστικό
αντλία
ή άλλη ισχυρή συσκευή.
Για το πώς επηρεάζει το φορτίο μία ηλεκτρική γραμμή δείτε τον οδηγό Πτώση Τάσης σε Καλώδιο.
Αν Ακούγεται Ήχος από τον Ουδέτερο ή τις Κεντρικές Συνδέσεις
Ο χρήστης δεν μπορεί συνήθως να γνωρίζει με ασφάλεια από ποιο ακριβώς σημείο μέσα στον πίνακα προέρχεται ένας θόρυβος.
Αν όμως υπάρχουν παράλληλα:
ασταθής τάση
τρεμόπαιγμα σε πολλές γραμμές
αλλαγές στη φωτεινότητα όταν ενεργοποιούνται φορτία
ή περίεργη συμπεριφορά σε διαφορετικά δωμάτια,
ο έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει και τις κεντρικές συνδέσεις της εγκατάστασης.
Ιδιαίτερα ο ουδέτερος αποτελεί κρίσιμο μέρος της τροφοδοσίας και μία προβληματική σύνδεσή του μπορεί να δημιουργήσει σοβαρή αστάθεια.
Δείτε περισσότερα στο Τάση στον Ουδέτερο.
Πότε ο Ήχος Είναι Πιο Ανησυχητικός;
Δεν αξιολογούμε έναν ηλεκτρολογικό θόρυβο μόνο από το πόσο δυνατός είναι.
Πιο σημαντικός γίνεται όταν ισχύουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:
εμφανίστηκε ξαφνικά
γίνεται σταδιακά δυνατότερος
ακούγεται τριζάρισμα ή σπινθήρας
υπάρχει μυρωδιά καμένου
υπάρχει καπνός
φαίνεται παραμορφωμένο πλαστικό
ο πίνακας είναι ασυνήθιστα ζεστός
τρεμοπαίζουν τα φώτα
πέφτουν συχνά ασφάλειες
κάποια συσκευή κάνει restart
ο ήχος εμφανίζεται κάθε φορά που ενεργοποιείται μεγάλο φορτίο
υπάρχει αστάθεια σε περισσότερα από ένα κυκλώματα.
Όσο περισσότερα από αυτά εμφανίζονται μαζί, τόσο λιγότερο αντιμετωπίζεται η κατάσταση ως απλός «θόρυβος».
Ένας Απλός Οδηγός Ανά Ήχο
Χαμηλό βουητό που υπήρχε πάντα
Μπορεί να προέρχεται από εξάρτημα που λειτουργεί ηλεκτρομαγνητικά.
Αν δεν έχει αλλάξει τίποτα, δεν υπάρχει υπερθέρμανση και δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα, δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει βλάβη.
Καινούργιο δυνατό βουητό
Χρειάζεται έλεγχο, ιδιαίτερα αν συνδέεται με συγκεκριμένο κύκλωμα ή μεγάλο φορτίο.
Ένα κλικ όταν ανοίγει κάτι
Μπορεί να είναι φυσιολογική λειτουργία ρελέ ή contactor.
Συνεχόμενα κλικ
Δεν είναι το ίδιο με μία κανονική ενεργοποίηση. Χρειάζεται να εντοπιστεί ποιο εξάρτημα αλλάζει κατάσταση συνεχώς και γιατί.
Τριζάρισμα
Χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή επειδή μπορεί να σχετίζεται με προβληματική επαφή.
Ήχος μαζί με μυρωδιά καμένου
Αντιμετωπίζεται ως επείγουσα ηλεκτρολογική ένδειξη και όχι ως απλή ενόχληση.
Τι Μπορεί να Ελέγξει ο Ηλεκτρολόγος Χωρίς να Αλλάξει Όλο τον Πίνακα;
Ένας θόρυβος δεν σημαίνει ότι χρειάζεται αυτόματα αντικατάσταση ολόκληρου του ηλεκτρολογικού πίνακα.
Ο έλεγχος μπορεί να εντοπίσει το πρόβλημα σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
Μπορεί να εξεταστούν:
μικροαυτόματοι
ρελέ διαρροής
contactors
ρελέ αυτοματισμού
κεντρικές συνδέσεις
μπάρες
ακροδέκτες
αγωγοί
και η ηλεκτρική συμπεριφορά της εγκατάστασης υπό φορτίο.
Μόνο αφού εντοπιστεί η αιτία αποφασίζεται αν απαιτείται επισκευή, αντικατάσταση ενός εξαρτήματος ή συνολικότερη επέμβαση.
Πότε ο Πίνακας Χρειάζεται Συνολικότερο Έλεγχο;
Ένας μεμονωμένος θόρυβος μπορεί να έχει μία πολύ συγκεκριμένη αιτία.
Αν όμως ο πίνακας είναι παλιός και υπάρχουν ταυτόχρονα:
παλιά ή φθαρμένα εξαρτήματα
συχνές πτώσεις ασφαλειών
υπερθέρμανση
μυρωδιές
αστάθεια σε κυκλώματα
παλιές επεμβάσεις
ή πολλά πρόσθετα φορτία που εγκαταστάθηκαν με τα χρόνια,
τότε είναι λογικό να αξιολογηθεί συνολικά η κατάστασή του.
Για τη γενικότερη φροντίδα του πίνακα υπάρχει ο οδηγός Συντήρηση Ηλεκτρολογικού Πίνακα.
«Να Κατεβάσω και να Ξανανεβάσω τις Ασφάλειες;»
Η επανενεργοποίηση ενός κυκλώματος δεν αποτελεί μέθοδο διάγνωσης θορύβου.
Αν υπάρχει πραγματικό πρόβλημα σύνδεσης, υπερθέρμανση ή ηλεκτρικό τόξο, το να χειριζόμαστε επανειλημμένα τις προστασίες δεν διορθώνει την αιτία.
Ειδικά όταν υπάρχουν:
καπνός
έντονη μυρωδιά καμένου
σπινθήρες
ή εμφανής θερμική ζημιά,
δεν επιχειρούμε έλεγχο στο εσωτερικό του πίνακα.
«Μπορώ να Βρω Ποια Ασφάλεια Κάνει Θόρυβο με το Αυτί;»
Δεν είναι καλή πρακτική να ανοίγεται ο ηλεκτρολογικός πίνακας και να πλησιάζει κάποιος τα ενεργά μέρη για να εντοπίσει την πηγή του ήχου.
Η πρόσοψη του πίνακα μπορεί να περιορίζει την ακριβή κατεύθυνση από την οποία ακούγεται ένας θόρυβος.
Επιπλέον, διαφορετικά εξαρτήματα μπορεί να βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους.
Ο ασφαλής εντοπισμός γίνεται με επαγγελματικό έλεγχο.
Ο Ήχος Σταματά όταν Κλείνει μία Συγκεκριμένη Συσκευή
Αυτή είναι πολύ χρήσιμη πληροφορία για τη διάγνωση.
Για παράδειγμα:
ο πίνακας βουίζει μόνο με τον θερμοσίφωνα
ή
μόνο όταν λειτουργούν οι εστίες
ή
μόνο όταν ξεκινά το κλιματιστικό.
Αυτό δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι η ίδια η συσκευή είναι ελαττωματική.
Δείχνει όμως ότι το φαινόμενο σχετίζεται με το συγκεκριμένο φορτίο ή το κύκλωμά του.
Ο ηλεκτρολόγος μπορεί έτσι να ελέγξει πιο στοχευμένα τη γραμμή και τα αντίστοιχα εξαρτήματα του πίνακα.
Αν ο Θόρυβος Υπάρχει Ακόμα και με Ελάχιστο Φορτίο
Αν ο πίνακας παράγει σταθερό έντονο ήχο χωρίς να λειτουργεί κάποια μεγάλη συσκευή, μπορεί να χρειάζεται έλεγχος εξαρτήματος που παραμένει συνεχώς ενεργοποιημένο.
Αυτό μπορεί να αφορά:
ρελέ
contactor
τροφοδοτικό
χρονοδιακόπτη
σύστημα αυτοματισμού
ή άλλο εξοπλισμό που βρίσκεται στον πίνακα.
Η αρχιτεκτονική κάθε εγκατάστασης είναι διαφορετική, γι’ αυτό δεν υπάρχει ένα εξάρτημα που ευθύνεται πάντα.
Παλιός Πίνακας και Καινούργιος Θόρυβος
Η ηλικία του πίνακα από μόνη της δεν αποτελεί διάγνωση.
Ένας παλιός πίνακας μπορεί να λειτουργεί χωρίς το συγκεκριμένο πρόβλημα και ένας σχετικά νέος μπορεί να παρουσιάσει αστοχία σε κάποια σύνδεση ή εξάρτημα.
Η ηλικία αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν συνδυάζεται με:
φθορά
αλλοιωμένα πλαστικά
παλιούς μικροαυτόματους
πολλές προηγούμενες τροποποιήσεις
ή αυξημένες σύγχρονες ανάγκες που δεν υπήρχαν όταν σχεδιάστηκε αρχικά η εγκατάσταση.
Αν χρειάζεται συνολικότερη επέμβαση, δείτε και το Κόστος Αλλαγής Ηλεκτρολογικού Πίνακα.
Βουητό, Τριζάρισμα ή Κλικ: Τι Κρατάμε σαν Πληροφορία;
Πριν τον έλεγχο βοηθά να γνωρίζετε:
τι ακριβώς ακούγεται
πότε ξεκίνησε
αν είναι συνεχόμενο ή διακοπτόμενο
αν σχετίζεται με συγκεκριμένη συσκευή
αν αλλάζει όταν αυξάνεται το φορτίο
αν συνοδεύεται από τρεμόπαιγμα
αν υπάρχει μυρωδιά ή θερμότητα
και
αν έχει γίνει πρόσφατα κάποια ηλεκτρολογική εργασία.
Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον χρόνο της διάγνωσης.
Πότε Χρειάζεται Άμεση Αντιμετώπιση
Ο θόρυβος από μόνος του δεν σημαίνει πάντα κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Αν όμως ακούγεται ταυτόχρονα με:
έντονο τριζάρισμα
σπινθήρες
καπνό
έντονη μυρωδιά καμένου
λιωμένο ή παραμορφωμένο υλικό
ή απότομες μεταβολές στην ηλεκτρική εγκατάσταση,
η περίπτωση χρειάζεται άμεση επαγγελματική αντιμετώπιση.
Δεν περιμένουμε απαραίτητα να πέσει το ρελέ ή η ασφάλεια για να θεωρήσουμε ότι υπάρχει πρόβλημα.
Έλεγχος Ηλεκτρολογικού Πίνακα στην Αθήνα και την Αττική
Ένας ηλεκτρολογικός πίνακας που αρχίζει να κάνει διαφορετικό ήχο από αυτόν που είχε μέχρι σήμερα δίνει μία πληροφορία που αξίζει να αξιολογηθεί.
Μπορεί να πρόκειται για φυσιολογικό ήχο κάποιου ηλεκτρομαγνητικού εξαρτήματος, μπορεί όμως και να υπάρχει προβληματική σύνδεση, φθορά, ηλεκτρικό τόξο ή εξάρτημα που δεν λειτουργεί σωστά.
Η σωστή αντιμετώπιση δεν είναι η τυχαία αλλαγή ασφαλειών, αλλά ο εντοπισμός του συγκεκριμένου σημείου που δημιουργεί τον θόρυβο.
Η Electrologos365.gr αναλαμβάνει έλεγχο ηλεκτρολογικών πινάκων και διάγνωση ηλεκτρικών βλαβών σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους στην Αθήνα και την Αττική.
Τηλέφωνο: 2103300001
Email: info@electrologos365.gr
