Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση Ιατρείου

Η ηλεκτρολογική εγκατάσταση ιατρείου χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από ένα συνηθισμένο γραφείο, επειδή στον ίδιο χώρο μπορεί να συνυπάρχουν ασθενείς, προσωπικό, ιατρικός ηλεκτρικός εξοπλισμός, ηλεκτρονικά συστήματα, δίκτυα δεδομένων και φορτία που πρέπει να λειτουργούν με υψηλό επίπεδο ασφάλειας και αξιοπιστίας.

Το ίδιο ισχύει για ένα οδοντιατρείο, ένα διαγνωστικό χώρο ή άλλη εγκατάσταση ιατρικής χρήσης.

Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε ιατρείο χρειάζεται την ίδια ηλεκτρολογική υποδομή.

Άλλες απαιτήσεις μπορεί να έχει ένα απλό εξεταστήριο και άλλες ένας χώρος όπου χρησιμοποιείται διαφορετικού τύπου ιατρικός ηλεκτρικός εξοπλισμός ή όπου μία διακοπή της τροφοδοσίας μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο για τον ασθενή.

Το ισχύον ΕΛΟΤ HD 60364-7-710:2026, μαζί με την τροποποίηση A11:2026, αφορά ειδικά τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις σε χώρους ιατρικών χρήσεων και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ιατρικά και οδοντιατρικά ιατρεία.

Για σχεδιασμό, ανακαίνιση ή ηλεκτρολογικό έλεγχο ιατρείου μπορείτε να επικοινωνήσετε με την Electrologos365.gr

Τηλέφωνο: 2103300001

Email: info@electrologos365.gr

Γιατί ένα Ιατρείο Δεν Είναι Απλώς ένα Γραφείο;

Σε ένα συνηθισμένο γραφείο οι ηλεκτρικές ανάγκες αφορούν κυρίως:

φωτισμό, υπολογιστές, κλιματισμό, πρίζες και δίκτυο.

Σε έναν χώρο ιατρικής χρήσης μπορεί επιπλέον να υπάρχει εξοπλισμός που έρχεται σε επαφή με τον ασθενή ή χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια εξέτασης ή θεραπείας.

Αυτό μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αξιολογηθεί η ηλεκτρική ασφάλεια.

Το πρότυπο για χώρους ιατρικών χρήσεων έχει ως βασικό στόχο την ασφάλεια τόσο των ασθενών όσο και του ιατρικού προσωπικού.

Ισχύουν οι Ίδιες Απαιτήσεις για Όλα τα Ιατρεία;

Όχι.

Αυτό είναι από τα σημαντικότερα σημεία.

Η λέξη «ιατρείο» από μόνη της δεν αρκεί για να καθοριστεί η απαιτούμενη ηλεκτρολογική εγκατάσταση.

Πρέπει να είναι γνωστά:

τι ιατρικές πράξεις πραγματοποιούνται
ποιος ηλεκτροϊατρικός εξοπλισμός χρησιμοποιείται
αν ο εξοπλισμός έρχεται σε επαφή με τον ασθενή
με ποιον τρόπο χρησιμοποιείται
τι συνέπειες θα είχε μία ξαφνική διακοπή ρεύματος
ποιοι χώροι αποτελούν πραγματικούς χώρους ιατρικής χρήσης.

Το ΕΛΟΤ HD 60364-7-710:2026 εφαρμόζει ειδικές απαιτήσεις στους ιατρικούς χώρους κατόπιν αξιολόγησης της πραγματικής χρήσης τους και όχι απλώς βάσει της επωνυμίας της επιχείρησης.

Ομάδα 0, Ομάδα 1 και Ομάδα 2

Οι χώροι ιατρικών χρήσεων διακρίνονται ανάλογα με τον τρόπο χρήσης του ιατρικού ηλεκτρικού εξοπλισμού και τον κίνδυνο που μπορεί να προκύψει για τον ασθενή.

Σε απλοποιημένη μορφή:

Ομάδα 0

Χώρος όπου δεν προβλέπεται χρήση ιατρικού ηλεκτρικού εξοπλισμού ή συστημάτων στον ασθενή.

Ομάδα 1

Χώρος όπου προβλέπεται χρήση ιατρικού ηλεκτρικού εξοπλισμού εξωτερικά ή επεμβατικά, αλλά μία διακοπή της ηλεκτρικής τροφοδοσίας δεν θεωρείται ότι δημιουργεί κίνδυνο για την ασφάλεια του ασθενούς.

Ομάδα 2

Χώρος όπου ο τρόπος χρήσης του ιατρικού εξοπλισμού είναι τέτοιος ώστε διακοπή της ηλεκτρικής τροφοδοσίας ή απώλεια της προστασίας μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο για τον ασθενή.

Αυτός είναι ο λόγος που δεν πρέπει να αντιγράφεται η ηλεκτρολογική εγκατάσταση ενός άλλου ιατρείου.

Ποιος Καθορίζει την Ομάδα του Χώρου;

Η κατηγοριοποίηση πρέπει να βασίζεται στην προβλεπόμενη ιατρική χρήση.

Δεν είναι σωστό ο ηλεκτρολόγος να υποθέσει αυθαίρετα:

«οδοντιατρείο άρα Ομάδα Χ»
ή
«δερματολογικό ιατρείο άρα δεν έχει ειδικές απαιτήσεις».

Πρέπει να είναι γνωστό τι ακριβώς θα γίνεται μέσα στον χώρο και ποιος εξοπλισμός θα χρησιμοποιείται.

Για αυτό ο ηλεκτρολογικός σχεδιασμός πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με:

τον ιδιοκτήτη ή υπεύθυνο του ιατρείου, τον μελετητή όπου απαιτείται και τους προμηθευτές του εξοπλισμού.

Τι Περιλαμβάνει η Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση Ιατρείου;

Ανάλογα με την ειδικότητα και τον χώρο, μπορεί να περιλαμβάνει:

ηλεκτρολογικό πίνακα
κυκλώματα πριζών
ειδικές γραμμές εξοπλισμού
γείωση
πρόσθετες ισοδυναμικές συνδέσεις όπου απαιτούνται
κατάλληλες προστασίες
φωτισμό
φωτισμό ασφαλείας
UPS ή άλλες εφεδρικές τροφοδοσίες όπου απαιτούνται
δικτυακή εγκατάσταση
τηλεφωνία
σύστημα συναγερμού
πυρανίχνευση ή ανιχνευτές όπου προβλέπονται
κλιματισμό
ηλεκτρικά ρολά ή αυτοματισμούς
τροφοδοσία ιατρικού εξοπλισμού.

Η τελική εγκατάσταση πρέπει να σχεδιάζεται γύρω από την πραγματική λειτουργία του ιατρείου.

Ηλεκτρολογικός Πίνακας Ιατρείου

Ο πίνακας αποτελεί το κεντρικό σημείο διανομής της εγκατάστασης.

Σε νέο ιατρείο πρέπει να προβλεφθούν από την αρχή:

αριθμός κυκλωμάτων
μεγάλα φορτία
ιατρικός εξοπλισμός
κλιματισμός
φωτισμός
δίκτυο και IT
εφεδρικές τροφοδοσίες
μελλοντικές επεκτάσεις.

Δεν είναι καλό να σχεδιάζεται ένας πίνακας που είναι ήδη γεμάτος την ημέρα που παραδίδεται το έργο.

Χρειάζεται εύλογη πρόβλεψη για μελλοντικό εξοπλισμό.

Δείτε επίσης τον Νέο Ηλεκτρολογικό Πίνακα.

Ξεχωριστά Κυκλώματα για Ιατρικό Εξοπλισμό

Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι όλος ο εξοπλισμός ενός ιατρείου μπορεί να τροφοδοτηθεί από τις ίδιες γραμμές με:

βραστήρα, εκτυπωτή, ψυγείο προσωπικού και κοινές πρίζες γραφείου.

Ορισμένος εξοπλισμός μπορεί να απαιτεί:

ξεχωριστό κύκλωμα, συγκεκριμένη ισχύ, ιδιαίτερη προστασία ή συγκεκριμένες προϋποθέσεις σύνδεσης σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Πριν ολοκληρωθεί η καλωδίωση πρέπει να υπάρχει λίστα του βασικού εξοπλισμού που θα εγκατασταθεί.

Πρίζες στο Ιατρείο

Οι πρίζες πρέπει να τοποθετούνται με βάση την πραγματική χρήση του χώρου.

Σε ένα εξεταστήριο μπορεί να χρειάζονται διαφορετικά σημεία για:

ιατρικό εξοπλισμό
υπολογιστή
οθόνες
εκτυπωτή
βοηθητικό εξοπλισμό
καθαρισμό
γενική χρήση.

Το συνηθισμένο λάθος είναι να τοποθετούνται λίγες πρίζες και αργότερα ο χώρος να γεμίζει πολύπριζα.

Σε χώρο ιατρικής χρήσης ο σωστός σχεδιασμός πρέπει να μειώνει την ανάγκη για πρόχειρες προεκτάσεις.

Πρίζες Γύρω από τον Ασθενή

Οι απαιτήσεις μπορεί να διαφοροποιούνται όταν οι πρίζες βρίσκονται μέσα στο περιβάλλον του ασθενούς και χρησιμοποιούνται για ιατρικό ηλεκτρικό εξοπλισμό.

Για αυτό η θέση τους δεν αποφασίζεται μόνο με βάση τη διακόσμηση ή την ευκολία του επίπλου.

Πρέπει πρώτα να είναι γνωστή:

η θέση του ασθενούς, το εξεταστικό κρεβάτι ή η οδοντιατρική έδρα και ο εξοπλισμός που θα χρησιμοποιείται.

Τι Είναι το Περιβάλλον του Ασθενούς;

Το πρότυπο χρησιμοποιεί συγκεκριμένη έννοια για το patient environment, δηλαδή την περιοχή στην οποία μπορεί να υπάρξει επαφή μεταξύ ασθενούς και ιατρικού ηλεκτρικού εξοπλισμού ή άλλων ανθρώπων που έρχονται σε επαφή με τον εξοπλισμό.

Η έννοια αυτή είναι σημαντική επειδή ορισμένες πρόσθετες απαιτήσεις εφαρμόζονται ακριβώς σε αυτή την περιοχή.

Για αυτό η θέση του εξοπλισμού και της εξέτασης πρέπει να είναι γνωστή κατά τον σχεδιασμό.

Γείωση σε Ιατρείο

Η γείωση αποτελεί βασικό μέρος της ηλεκτρικής προστασίας.

Δεν είναι όμως μία μεμονωμένη εργασία που γίνεται ανεξάρτητα από τον υπόλοιπο σχεδιασμό.

Πρέπει να εξεταστούν:

το σύστημα γείωσης του κτιρίου
οι προστατευτικοί αγωγοί
η συνέχεια των αγωγών προστασίας
οι απαιτούμενες συνδέσεις
οι μετρήσεις της εγκατάστασης.

Η ύπαρξη ενός RCD δεν αντικαθιστά τη σωστή γείωση.

Για σχετικό έλεγχο δείτε τη Μέτρηση Γείωσης Κατοικίας.

Πρόσθετη Ισοδυναμική Σύνδεση

Σε συγκεκριμένους χώρους ιατρικών χρήσεων μπορεί να απαιτούνται πρόσθετες ισοδυναμικές συνδέσεις.

Ο στόχος είναι να περιοριστούν οι επικίνδυνες διαφορές δυναμικού μεταξύ αγώγιμων μερών που μπορούν να βρίσκονται στο περιβάλλον του ασθενούς.

Δεν σημαίνει ότι συνδέουμε τυχαία όλα τα μεταλλικά αντικείμενα μεταξύ τους.

Χρειάζεται να προσδιοριστούν τα σχετικά εκτεθειμένα και ξένα αγώγιμα μέρη σύμφωνα με τον σχεδιασμό της εγκατάστασης.

Ρελέ Διαρροής σε Ιατρείο

Δεν ισχύει ο απλός κανόνας:

«βάζουμε RCD 30 mA σε όλα και τελειώσαμε».

Οι απαιτήσεις εξαρτώνται από την ομάδα του χώρου, το σύστημα τροφοδοσίας και τα κυκλώματα.

Σε ιατρικούς χώρους Ομάδας 2 μπορεί να εφαρμόζεται medical IT system σε συγκεκριμένα τελικά κυκλώματα που τροφοδοτούν ιατρικό ηλεκτρικό εξοπλισμό στο περιβάλλον του ασθενούς, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει το πρότυπο.

Άρα η επιλογή των προστασιών πρέπει να προκύπτει από τον σχεδιασμό και όχι από γενική συνήθεια.

Τι Είναι Medical IT System;

Το medical IT system είναι ειδικό σύστημα ηλεκτρικής τροφοδοσίας που χρησιμοποιείται σε χώρους Ομάδας 2 και πληροί πρόσθετες απαιτήσεις για ιατρικές εφαρμογές.

Μπορεί να περιλαμβάνει ειδικό μετασχηματιστή απομόνωσης και διάταξη παρακολούθησης μόνωσης.

Η λογική του είναι διαφορετική από μία συνηθισμένη οικιακή εγκατάσταση.

Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε εξεταστήριο ή κάθε οδοντιατρείο χρειάζεται medical IT.

Απαιτείται πρώτα η σωστή κατηγοριοποίηση του χώρου.

Παρακολούθηση Μόνωσης

Σε medical IT συστήματα χρησιμοποιείται ειδική συσκευή παρακολούθησης της μόνωσης, γνωστή ως MED-IMD.

Ο σκοπός είναι να παρακολουθείται η κατάσταση μόνωσης του συστήματος και να παρέχεται ειδοποίηση όταν εμφανίζεται σχετικό σφάλμα.

Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από ένα απλό RCD ενός οικιακού πίνακα.

Οδοντιατρείο

Ένα οδοντιατρείο μπορεί να περιλαμβάνει σημαντικό ηλεκτρικό εξοπλισμό:

οδοντιατρική έδρα
compressor
αναρρόφηση
φωτισμό εργασίας
ακτινογραφικό εξοπλισμό
αποστείρωση
υπολογιστές
συστήματα απεικόνισης.

Ο ηλεκτρολόγος πρέπει να γνωρίζει τις πραγματικές απαιτήσεις κάθε συσκευής πριν ολοκληρώσει τον πίνακα και τις γραμμές.

Δεν πρέπει να υποθέτει την απαιτούμενη ισχύ από το είδος του μηχανήματος.

Χρησιμοποιούνται τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά και οι οδηγίες του κατασκευαστή.

Ηλεκτρολογική Σύνδεση Οδοντιατρικής Έδρας

Η οδοντιατρική έδρα μπορεί να συνδυάζει ηλεκτρικά, ηλεκτρονικά, υδραυλικά και πνευματικά συστήματα.

Πριν την εγκατάστασή της χρειάζεται να είναι γνωστές οι απαιτήσεις του συγκεκριμένου μοντέλου.

Ο ηλεκτρολόγος πρέπει να συντονιστεί με τον προμηθευτή ώστε να υπάρχουν στο σωστό σημείο:

η τροφοδοσία και οι απαιτούμενες ηλεκτρικές αναμονές.

Έτσι αποφεύγονται καλώδια πάνω από τελειωμένα δάπεδα ή μεταγενέστερες επεμβάσεις.

Ακτινολογικός Εξοπλισμός

Αν πρόκειται να εγκατασταθεί ακτινολογικός ή άλλος εξοπλισμός μεγάλης ή ιδιαίτερης ηλεκτρικής απαίτησης, πρέπει να εξεταστούν οι τεχνικές προδιαγραφές του συγκεκριμένου μηχανήματος.

Μπορεί να απαιτείται:

ξεχωριστή τροφοδοσία, διαφορετική προστασία ή άλλες ειδικές προϋποθέσεις.

Δεν πρέπει να σχεδιάζεται η γραμμή πριν παραληφθούν τα πραγματικά τεχνικά στοιχεία του εξοπλισμού.

Αποστειρωτής και Άλλα Θερμικά Φορτία

Σε ιατρεία και οδοντιατρεία μπορεί να υπάρχουν αποστειρωτές ή άλλες συσκευές με σχετικά μεγάλη ισχύ.

Αυτές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στη συνολική ισχύ της εγκατάστασης.

Αν λειτουργούν ταυτόχρονα με:

κλιματισμό, compressor, εξοπλισμό και άλλες μεγάλες καταναλώσεις, πρέπει να εξεταστεί αν η υπάρχουσα ηλεκτρική παροχή είναι επαρκής.

Μονοφασικό ή Τριφασικό Ρεύμα;

Δεν υπάρχει ενιαία απάντηση.

Η κατάλληλη παροχή εξαρτάται από:

συνολική εγκατεστημένη ισχύ
χαρακτηριστικά εξοπλισμού
ταυτόχρονη λειτουργία φορτίων
κλιματισμό
μελλοντικές ανάγκες.

Ένα μικρό ιατρείο μπορεί να έχει διαφορετικές απαιτήσεις από ένα μεγάλο οδοντιατρείο με πολλαπλές έδρες και εξοπλισμό.

Για τη γενική διαφορά δείτε το Μονοφασικός ή Τριφασικός Ηλεκτρολογικός Πίνακας.

UPS σε Ιατρείο

Ένα UPS μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιλεγμένα φορτία που χρειάζονται συνέχιση λειτουργίας όταν διακοπεί η κανονική παροχή.

Πιθανές εφαρμογές είναι:

υπολογιστές
server
δικτυακός εξοπλισμός
συγκεκριμένα ηλεκτρονικά συστήματα.

Δεν σημαίνει όμως ότι οποιοδήποτε UPS γραφείου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε ιατρικό φορτίο.

Σε κρίσιμες εφαρμογές οι απαιτήσεις εφεδρικής τροφοδοσίας πρέπει να προκύπτουν από τη χρήση του χώρου και τον εφαρμοζόμενο σχεδιασμό.

Εφεδρική Τροφοδοσία

Η ανάγκη για εφεδρική τροφοδοσία δεν κρίνεται μόνο από το αν είναι ενοχλητικό να κλείσει ένας υπολογιστής.

Σε συγκεκριμένες ιατρικές εφαρμογές η συνέχεια τροφοδοσίας μπορεί να συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια.

Το IEC 60364-7-710 περιλαμβάνει ειδικές έννοιες για συστήματα ασφαλούς τροφοδοσίας σε χώρους ιατρικών χρήσεων.

Για αυτό πρέπει να διαχωρίζονται:

μη κρίσιμα φορτία
από
φορτία που απαιτούν συγκεκριμένη συνέχεια τροφοδοσίας.

Δίκτυο και Internet στο Ιατρείο

Ένα σύγχρονο ιατρείο εξαρτάται σημαντικά από το δίκτυο.

Μπορεί να υπάρχουν:

υπολογιστές
cloud εφαρμογές
σύστημα ραντεβού
ψηφιακός ιατρικός εξοπλισμός
εκτυπωτές
VoIP
κάμερες
Wi-Fi.

Είναι προτιμότερο οι βασικές θέσεις εργασίας και ο σταθερός εξοπλισμός να προβλεφθούν με οργανωμένη καλωδίωση αντί το ιατρείο να βασίζεται αποκλειστικά στο Wi-Fi.

Δείτε σχετικά την Εγκατάσταση Δικτύου σε Σπίτι — η ίδια βασική λογική δομημένης καλωδίωσης προσαρμόζεται στις ανάγκες του επαγγελματικού χώρου.

Ξεχωριστό Δίκτυο για Ιατρικό Εξοπλισμό;

Ανάλογα με τον εξοπλισμό και τις απαιτήσεις IT μπορεί να χρειάζεται διαφορετική λογική δικτύωσης.

Αυτό δεν είναι μόνο ηλεκτρολογικό θέμα.

Χρειάζεται συνεννόηση με τον τεχνικό IT και τον προμηθευτή του εξοπλισμού ώστε να προβλεφθούν:

σωστές Ethernet θέσεις, switch, rack, VLAN ή άλλες απαιτήσεις όπου υπάρχουν.

Ο στόχος είναι η ηλεκτρολογική και δικτυακή υποδομή να μην σχεδιάζονται ανεξάρτητα.

Wi-Fi στο Ιατρείο

Το Wi-Fi είναι χρήσιμο για κινητές συσκευές, αλλά δεν πρέπει να τοποθετείται το router τυχαία επειδή εκεί έφτασε η γραμμή του παρόχου.

Σε μεγαλύτερο ιατρείο μπορεί να χρειάζονται:

ένα ή περισσότερα access points και οργανωμένη Ethernet καλωδίωση.

Η πρόβλεψη γίνεται καλύτερα κατά την ανακαίνιση.

Φωτισμός Ιατρείου

Ο φωτισμός πρέπει να καλύπτει διαφορετικές ανάγκες:

reception
αίθουσα αναμονής
εξεταστήριο
γραφεία
διάδρομοι
βοηθητικοί χώροι.

Άλλη απαίτηση έχει ο γενικός φωτισμός και άλλη ένα σημείο όπου πραγματοποιείται λεπτομερής εξέταση.

Τα ειδικά ιατρικά φωτιστικά και ο εξοπλισμός εξέτασης πρέπει να επιλέγονται βάσει της πραγματικής χρήσης και των αντίστοιχων προδιαγραφών.

Φωτισμός Ασφαλείας

Ανάλογα με τον χώρο και τις απαιτήσεις πυροπροστασίας μπορεί να χρειάζεται φωτισμός ασφαλείας και σήμανση εξόδων.

Το σύστημα δεν είναι απλώς ένα πράσινο φωτιστικό EXIT.

Πρέπει να εξετάζονται:

η όδευση διαφυγής, οι έξοδοι, η αυτονομία και η λειτουργία σε απώλεια της κανονικής τροφοδοσίας.

Δείτε αναλυτικά τον Φωτισμό Ασφαλείας και τα Φωτιστικά EXIT.

Ανίχνευση Καπνού και Πυρασφάλεια

Το σύστημα πυρασφάλειας αποτελεί διαφορετικό αντικείμενο από τη βασική ηλεκτρική εγκατάσταση αλλά πρέπει να προβλεφθεί εγκαίρως ώστε να υπάρχουν οι απαιτούμενες τροφοδοσίες και καλωδιώσεις.

Για απλούστερες εφαρμογές δείτε την Εγκατάσταση Ανιχνευτή Καπνού.

Οι πραγματικές απαιτήσεις πυροπροστασίας του ιατρείου πρέπει να καθορίζονται από το ισχύον πλαίσιο και τη σχετική μελέτη του χώρου.

Κλιματισμός Ιατρείου

Τα συστήματα κλιματισμού μπορεί να αποτελούν σημαντικό μέρος του συνολικού ηλεκτρικού φορτίου.

Πρέπει να προβλεφθούν:

κατάλληλες γραμμές, προστασίες και ισχύς.

Σε χώρους με πολλαπλές μονάδες ή μεγαλύτερο κεντρικό σύστημα πρέπει να γίνει συνολικός υπολογισμός φορτίων και όχι να προστίθενται νέες γραμμές αποσπασματικά.

Reception και Χώρος Αναμονής

Οι χώροι αυτοί μπορεί να μοιάζουν περισσότερο με συμβατικό επαγγελματικό χώρο.

Συνήθως χρειάζονται:

πρίζες εργασίας, δίκτυο, φωτισμό, φόρτιση συσκευών και πιθανόν τηλεόραση ή άλλον εξοπλισμό.

Δεν πρέπει όμως να συγχέονται με το εξεταστήριο κατά την κατηγοριοποίηση.

Ένα ιατρείο μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες χώρων μέσα στην ίδια ιδιοκτησία.

Server, NAS και Καταγραφή Δεδομένων

Αν υπάρχουν τοπικά συστήματα αποθήκευσης, server ή άλλο IT equipment, αξίζει να προβλεφθούν:

κατάλληλο σημείο
αερισμός
τροφοδοσία
UPS
Ethernet
προστασία από τυχαία αποσύνδεση.

Η προστασία των δεδομένων όμως δεν είναι μόνο ηλεκτρολογικό ζήτημα.

Απαιτεί και σωστή IT και κυβερνοασφαλή διαχείριση.

Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση Νέου Ιατρείου

Σε νέο ιατρείο η σωστή σειρά είναι:

ιατρική χρήση → εξοπλισμός → διάταξη χώρων → ηλεκτρολογικός σχεδιασμός → κατασκευή → έλεγχος.

Το λάθος είναι να τελειώσει πρώτα ο χώρος και μετά να αρχίσουν οι προμηθευτές να ζητούν:

νέες πρίζες, μεγαλύτερη ισχύ, διαφορετικές γραμμές και νέα καλώδια.

Πριν ξεκινήσουν οι εργασίες χρειάζεται λίστα με τον βασικό εξοπλισμό κάθε χώρου.

Ανακαίνιση Παλιού Ιατρείου

Σε παλιό ιατρείο μπορεί να υπάρχουν:

παλιός πίνακας
περιορισμένα κυκλώματα
πολλές προεκτάσεις
πρίζες σε λάθος θέσεις
παλιά καλωδίωση
ελλιπές δίκτυο
παλιός φωτισμός
εξοπλισμός που προστέθηκε σταδιακά.

Μία ανακαίνιση είναι ευκαιρία να επανασχεδιαστεί η εγκατάσταση βάσει της σημερινής χρήσης.

Δείτε επίσης την Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση σε Ανακαίνιση.

Μετατροπή Γραφείου σε Ιατρείο

Αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Το γεγονός ότι ένας χώρος λειτουργούσε προηγουμένως ως γραφείο δεν σημαίνει ότι η ηλεκτρική εγκατάσταση είναι αυτομάτως κατάλληλη για ιατρική χρήση.

Πρέπει να επανεξεταστούν:

χρήση κάθε δωματίου
ηλεκτρικός πίνακας
γείωση
προστασίες
πρίζες
εξοπλισμός
τροφοδοσίες ασφαλείας όπου απαιτούνται
φωτισμός
δίκτυο.

Το πρότυπο περιλαμβάνει ρητά και υπάρχοντες χώρους των οποίων η χρήση αλλάζει σε ιατρική.

Αλλαγή Εξοπλισμού σε Υπάρχον Ιατρείο

Ακόμη και χωρίς ανακαίνιση, η αγορά νέου ιατρικού μηχανήματος μπορεί να απαιτήσει ηλεκτρολογική παρέμβαση.

Πριν παραγγελθεί είναι χρήσιμο να ζητηθούν:

ονομαστική ισχύς
τάση
φάσεις
απαιτούμενη προστασία
τύπος σύνδεσης
απαιτήσεις γείωσης
συστάσεις κατασκευαστή.

Έτσι γνωρίζουμε αν η υπάρχουσα εγκατάσταση μπορεί να το υποστηρίξει.

Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση και Ιατρικός Εξοπλισμός Δεν Είναι το Ίδιο

Το ΕΛΟΤ HD 60364-7-710 αφορά την ηλεκτρική εγκατάσταση του ιατρικού χώρου.

Δεν αποτελεί το πρότυπο κατασκευής του ίδιου του ιατρικού ηλεκτρικού εξοπλισμού.

Ο ιατρικός ηλεκτρικός εξοπλισμός και τα αντίστοιχα συστήματα καλύπτονται από τη σειρά IEC 60601.

Αυτός ο διαχωρισμός είναι σημαντικός ώστε να μην αποδίδονται στον ηλεκτρολόγο εγκαταστάτη απαιτήσεις που αφορούν τον κατασκευαστή της ιατρικής συσκευής.

Τι Ελέγχει ο Ηλεκτρολόγος πριν την Παράδοση;

Ανάλογα με την εγκατάσταση και την κατηγοριοποίηση των χώρων, απαιτούνται οι προβλεπόμενοι έλεγχοι και μετρήσεις.

Μπορεί να εξετάζονται:

συνέχεια προστατευτικών αγωγών
αντίσταση μόνωσης
προστασία από ηλεκτροπληξία
RCD όπου χρησιμοποιούνται
γείωση
ισοδυναμικές συνδέσεις
πολικότητα
λειτουργία κυκλωμάτων
πίνακες
εφεδρική τροφοδοσία όπου υπάρχει
ειδικά συστήματα ιατρικών χώρων όπου έχουν εγκατασταθεί.

Δεν αρκεί η δοκιμή:

«ανάβουν τα φώτα και έχουν ρεύμα οι πρίζες».

ΥΔΕ για Ιατρείο

Η ΥΔΕ εκδίδεται μετά τον προβλεπόμενο έλεγχο της εσωτερικής ηλεκτρικής εγκατάστασης από αδειούχο ηλεκτρολόγο εγκαταστάτη και συνοδεύεται από την απαιτούμενη τεκμηρίωση. Ο ΔΕΔΔΗΕ αναφέρει επίσης ότι για επαγγελματικούς χώρους ο τακτικός επανέλεγχος ορίζεται, ανάλογα με την κατηγορία, σε διαστήματα από 2 έως 5 χρόνια με το ισχύον πλαίσιο, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου απαιτείται επανέλεγχος ανεξάρτητα από την ημερομηνία λήξης, όπως αλλαγή χρήσης ή τροποποίηση της εγκατάστασης.

Για περισσότερα δείτε:

Πιστοποιητικό Ηλεκτρολόγου – ΥΔΕ

και

Έλεγχος ΥΔΕ.

Χρειάζεται Νέα ΥΔΕ αν Γραφείο Γίνει Ιατρείο;

Η αλλαγή χρήσης είναι περίπτωση που πρέπει να αξιολογηθεί και μπορεί να ενεργοποιεί απαίτηση επανελέγχου.

Ο ΔΕΔΔΗΕ αναφέρει ρητά ότι επανέλεγχος καθίσταται υποχρεωτικός, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση αλλαγής χρήσης ή προσθήκης/τροποποίησης της ηλεκτρικής εγκατάστασης.

Άρα μία μετατροπή γραφείου σε ιατρείο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο σαν αισθητική ανακαίνιση.

Μονογραμμικό Σχέδιο και Τεκμηρίωση

Σε οργανωμένη επαγγελματική εγκατάσταση είναι σημαντικό να υπάρχει σωστή τεχνική τεκμηρίωση.

Ο ΔΕΔΔΗΕ περιλαμβάνει μεταξύ των υποχρεωτικών εγγράφων της ΥΔΕ τα μονογραμμικά της εγκατάστασης και των πινάκων.

Αυτό βοηθά και πρακτικά στη μελλοντική:

συντήρηση, επέκταση και διάγνωση βλαβών.

Ιατρείο σε Παλιό Κτίριο

Σε παλιό κτίριο δεν είναι πάντα γνωστό:

πότε έγινε η καλωδίωση, ποιες αλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί ή αν ο πίνακας έχει διαμορφωθεί σταδιακά χωρίς συνολικό σχεδιασμό.

Πριν εγκατασταθεί ακριβός ιατρικός εξοπλισμός είναι λογικό να ελεγχθεί η ηλεκτρική υποδομή.

Μπορεί να χρειάζεται:

νέος πίνακας, νέα κυκλώματα, νέα καλωδίωση ή αποκατάσταση της γείωσης.

Δεν πρέπει όμως να αντικαθίστανται όλα αυτόματα μόνο επειδή το κτίριο είναι παλιό.

Πρώτα γίνεται αξιολόγηση.

Προστασία από Υπερτάσεις

Ιατρικά και ηλεκτρονικά συστήματα μπορεί να έχουν σημαντική οικονομική αξία και ευαισθησία σε υπερτάσεις.

Ανάλογα με την εγκατάσταση πρέπει να αξιολογούνται και τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας.

Δείτε σχετικά τους Απαγωγούς Υπερτάσεων.

Γεννήτρια σε Μεγαλύτερη Ιατρική Εγκατάσταση

Σε εγκαταστάσεις όπου απαιτείται εφεδρική ηλεκτρική παροχή μπορεί να υπάρχει γεννήτρια ή άλλο σύστημα ασφαλούς τροφοδοσίας.

Η επιλογή των φορτίων που θα τροφοδοτηθούν πρέπει να γίνει εξαρχής.

Δεν είναι σωστό να θεωρούμε ότι κάθε ηλεκτρικό φορτίο του κτιρίου χρειάζεται να περάσει από την ίδια εφεδρική παροχή.

Σε μεγαλύτερα έργα απαιτείται οργανωμένος σχεδιασμός της προτεραιότητας των φορτίων.

Θόρυβος και Ηλεκτρομαγνητικές Παρεμβολές

Σε χώρους με ευαίσθητο ηλεκτρονικό εξοπλισμό έχει αξία η σωστή οργάνωση της καλωδίωσης.

Ηλεκτρικές γραμμές ισχύος και γραμμές δεδομένων δεν πρέπει να περνούν αυθαίρετα χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο τύπος της εγκατάστασης.

Για το δίκτυο χρησιμοποιείται κατάλληλη δομημένη καλωδίωση και ο σχεδιασμός γίνεται πριν ολοκληρωθούν οι τοίχοι.

Πόσο Κοστίζει η Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση Ιατρείου;

Δεν υπάρχει μία ενιαία τιμή ανά τετραγωνικό που να μπορεί να εφαρμοστεί σε κάθε ιατρείο.

Το κόστος επηρεάζεται από:

εμβαδόν
αριθμό χώρων
κατηγοριοποίηση ιατρικών χώρων
αριθμό πριζών
πίνακα
γείωση
ειδικές ισοδυναμικές συνδέσεις
ιατρικό εξοπλισμό
τριφασικά φορτία
UPS ή εφεδρική τροφοδοσία
δίκτυο
φωτισμό ασφαλείας
νέα ή υπάρχουσα εγκατάσταση.

Ένα μικρό εξεταστήριο δεν μπορεί να κοστολογηθεί με την ίδια λογική με ένα οδοντιατρείο πολλών εδρών ή μία εγκατάσταση με ειδικούς ιατρικούς χώρους.

Η σωστή σειρά είναι:

καταγραφή εξοπλισμού → χαρακτηρισμός χώρων → ηλεκτρολογικός σχεδιασμός → προσφορά → κατασκευή → έλεγχος.

Τι Πρέπει να Έχει Έτοιμο ο Ιδιοκτήτης πριν Ξεκινήσει η Εγκατάσταση;

Πριν ξεκινήσουν τα ηλεκτρολογικά είναι πολύ χρήσιμο να υπάρχουν:

Κάτοψη του Χώρου

Με reception, αναμονή, εξεταστήρια και βοηθητικούς χώρους.

Λίστα Ιατρικού Εξοπλισμού

Ιδανικά με τα τεχνικά εγχειρίδια ή τουλάχιστον τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά.

Θέση Κάθε Μηχανήματος

Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι «θα υπάρχει ακτινογραφικό».

Πρέπει να γνωρίζουμε πού θα βρίσκεται.

Ανάγκες IT

Υπολογιστές, Ethernet, server, εκτυπωτές, VoIP και Wi-Fi.

Μελλοντικές Προβλέψεις

Πρόσθετη έδρα, νέο μηχάνημα, δεύτερο εξεταστήριο ή άλλος εξοπλισμός.

Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να εξοικονομήσουν πολύ μεγαλύτερο κόστος μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης.

Συχνά Λάθη στην Ηλεκτρολογική Εγκατάσταση Ιατρείου

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να αντιμετωπίζεται ο χώρος σαν απλό γραφείο και μετά να προστίθενται οι ιατρικές συσκευές.

Άλλα συχνά προβλήματα είναι:

ανεπαρκείς πρίζες
πολλά πολύπριζα
πίνακας χωρίς εφεδρικό χώρο
άγνωστη πραγματική γείωση
καλωδίωση χωρίς τεκμηρίωση
αγορά μηχανήματος πριν ελεγχθεί η διαθέσιμη ισχύς
δίκτυο που βασίζεται αποκλειστικά στο Wi-Fi
UPS χωρίς υπολογισμό φορτίων
παράβλεψη φωτισμού ασφαλείας
καμία πρόβλεψη για μελλοντικό εξοπλισμό
εφαρμογή ειδικών ιατρικών λύσεων χωρίς προηγούμενη κατηγοριοποίηση του χώρου.

Η σωστή εγκατάσταση πρέπει να σχεδιαστεί πριν ολοκληρωθεί η ανακαίνιση.

Συχνές Ερωτήσεις

Έχει ένα ιατρείο διαφορετικές ηλεκτρολογικές απαιτήσεις από ένα γραφείο;

Μπορεί να έχει σημαντικά διαφορετικές απαιτήσεις, ανάλογα με τον ιατρικό εξοπλισμό και τις πράξεις που πραγματοποιούνται στον χώρο.

Ισχύουν οι ίδιες απαιτήσεις για όλα τα οδοντιατρεία;

Όχι. Πρέπει να εξεταστούν η χρήση κάθε χώρου και ο πραγματικός εξοπλισμός.

Τι είναι οι Ομάδες 0, 1 και 2;

Είναι κατηγορίες χώρων ιατρικής χρήσης που σχετίζονται με τον τρόπο χρήσης ιατρικού ηλεκτρικού εξοπλισμού και με τον κίνδυνο που μπορεί να προκαλέσει μία διακοπή τροφοδοσίας.

Χρειάζεται κάθε ιατρείο medical IT system;

Όχι. Το medical IT αφορά συγκεκριμένες εφαρμογές χώρων Ομάδας 2 και δεν αποτελεί γενική απαίτηση για κάθε ιατρείο.

Χρειάζεται ξεχωριστή γραμμή η οδοντιατρική έδρα;

Η ηλεκτρική τροφοδοσία πρέπει να σχεδιαστεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του συγκεκριμένου εξοπλισμού και της εγκατάστασης. Δεν πρέπει να γίνεται υπόθεση χωρίς το τεχνικό εγχειρίδιο.

Χρειάζεται τριφασικό ρεύμα;

Όχι πάντα. Εξαρτάται από τη συνολική ισχύ και τον εξοπλισμό του ιατρείου.

Χρειάζεται UPS;

Εξαρτάται από το ποια φορτία πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν και από τη χρήση του χώρου. Ένα απλό UPS υπολογιστή δεν αποτελεί καθολική λύση για ιατρικό εξοπλισμό.

Πρέπει να γίνει έλεγχος γείωσης;

Η γείωση και οι προστατευτικοί αγωγοί αποτελούν βασικό μέρος της ασφάλειας της εγκατάστασης και πρέπει να ελέγχονται στο πλαίσιο των απαιτούμενων μετρήσεων.

Χρειάζεται ΥΔΕ σε ιατρείο;

Η εσωτερική ηλεκτρική εγκατάσταση επαγγελματικού χώρου υπόκειται στο πλαίσιο ελέγχου και επανελέγχου της ΥΔΕ. Η ακριβής διαδικασία εξαρτάται και από τυχόν αλλαγή χρήσης ή τροποποιήσεις της εγκατάστασης.

Αν μετατρέψω ένα γραφείο σε ιατρείο, αρκεί να προσθέσω πρίζες;

Όχι. Πρέπει να αξιολογηθεί η νέα χρήση, ο ιατρικός εξοπλισμός, ο πίνακας, η γείωση, οι προστασίες και οι απαιτήσεις των χώρων.

Πότε πρέπει να καλέσω ηλεκτρολόγο στην ανακαίνιση;

Ιδανικά πριν ξεκινήσουν οι τελικές κατασκευές, ώστε οι πρίζες, τα κυκλώματα, το δίκτυο και οι ειδικές αναμονές να ενσωματωθούν σωστά.