Η χαμηλή τάση ρεύματος στο σπίτι μπορεί να εμφανιστεί ως πραγματική πτώση της τάσης τροφοδοσίας, ως πρόβλημα μέσα στην ηλεκτρική εγκατάσταση ή ως στιγμιαία μεταβολή που δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει μόνιμη βλάβη.
Αδύναμα φώτα, μεταβολές στη φωτεινότητα ή μια συσκευή που δεν λειτουργεί όπως συνήθως μπορεί να είναι ενδείξεις, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για να διαγνωστεί χαμηλή τάση.
Το πρώτο βήμα είναι να εξακριβωθεί τι πραγματικά συμβαίνει και αν το πρόβλημα αφορά μία πρίζα, ένα κύκλωμα, ολόκληρο το σπίτι ή την τροφοδότηση από το δίκτυο.
Για έλεγχο χαμηλής τάσης ή ηλεκτρολογικής εγκατάστασης επικοινωνήστε με την Electrologos365.gr.
Στείλτε email στο info@electrologos365.gr.
Τι Σημαίνει Χαμηλή Τάση Ρεύματος;
Στην καθημερινή χρήση, όταν λέμε ότι ένα σπίτι έχει «χαμηλή τάση», συνήθως εννοούμε ότι η τάση που φτάνει στις συσκευές είναι χαμηλότερη από την αναμενόμενη.
Χρειάζεται όμως μια σημαντική διευκρίνιση.
Ο όρος Χαμηλή Τάση (ΧΤ) χρησιμοποιείται επίσης επίσημα για την κατηγορία του δικτύου στην οποία ανήκει η συνηθισμένη οικιακή ηλεκτροδότηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα 230V είναι «χαμηλά» ή προβληματικά.
Άλλο λοιπόν είναι το Δίκτυο Χαμηλής Τάσης και άλλο η πτώση ή υποτάση μέσα σε ένα σπίτι.
Για τη διαφορά μεταξύ 230V και 400V δείτε το Πόσα Volt Είναι το Ρεύμα στην Ελλάδα.
Πόσα Volt Έχει Κανονικά το Ρεύμα στο Σπίτι;
Η ονομαστική τάση μιας συνηθισμένης μονοφασικής παροχής είναι 230V μεταξύ φάσης και ουδετέρου.
Σε τριφασική παροχή έχουμε επίσης 400V μεταξύ δύο φάσεων.
Η πραγματική τάση δεν παραμένει υποχρεωτικά ακριβώς στα 230,0V κάθε δευτερόλεπτο. Υπάρχουν φυσιολογικές μεταβολές γύρω από την ονομαστική τιμή.
Γι’ αυτό μια μέτρηση όπως 228V, 235V ή 222V δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει πρόβλημα.
Πόσα Volt Θεωρούνται Χαμηλή Τάση;
Με ονομαστική τιμή τα 230V, το ±10% αντιστοιχεί αριθμητικά περίπου σε 207V έως 253V.
Αυτό όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν απλός κανόνας του τύπου:
206V = σίγουρα βλάβη
ή
208V = σίγουρα όλα σωστά.
Η αξιολόγηση της ποιότητας τάσης λαμβάνει υπόψη και τη χρονική συμπεριφορά της τάσης και όχι μόνο μία στιγμιαία ένδειξη.
Αν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες χαμηλές μετρήσεις ή έντονες μεταβολές, χρειάζεται να διαπιστωθεί αν η αιτία βρίσκεται μέσα στο ακίνητο ή στο δίκτυο τροφοδότησης.
Γιατί Πέφτει η Τάση του Ρεύματος;
Η πτώση τάσης μπορεί να προέρχεται από διαφορετικά σημεία της ηλεκτρικής διαδρομής.
Μπορεί να υπάρχει αυξημένη πτώση τάσης μέσα σε μια γραμμή του σπιτιού, προβληματική σύνδεση, μεγάλο φορτίο σε σχέση με τη γραμμή, θέμα στον πίνακα ή πρόβλημα στην εξωτερική τροφοδότηση.
Η σωστή διάγνωση βασίζεται κυρίως στο πού εμφανίζεται η χαμηλή τάση και πότε εμφανίζεται.
Χαμηλή Τάση μόνο σε Μία Πρίζα
Αν το πρόβλημα εμφανίζεται μόνο σε μία πρίζα ή σε μία συγκεκριμένη γραμμή, είναι πιθανότερο να σχετίζεται με την εσωτερική εγκατάσταση παρά με ολόκληρο το δίκτυο.
Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος της γραμμής, των συνδέσεων, της πρίζας και των σημείων από τα οποία τροφοδοτείται.
Αν μια πρίζα παράλληλα ζεσταίνεται, μυρίζει ή εμφανίζει σπινθήρες, δεν πρόκειται απλώς για θέμα «χαμηλής τάσης» και χρειάζεται άμεση προσοχή.
Χαμηλή Τάση σε Όλο το Σπίτι
Αν η ίδια συμπεριφορά εμφανίζεται σε πολλές διαφορετικές γραμμές και σε ολόκληρη την κατοικία, η διάγνωση αλλάζει.
Πρέπει να εξεταστούν η παροχή, ο πίνακας, οι κύριες συνδέσεις και η τροφοδότηση του ακινήτου.
Αν το ίδιο πρόβλημα εμφανίζεται ταυτόχρονα και σε γειτονικά ακίνητα, αυτό αποτελεί χρήσιμη ένδειξη ότι μπορεί να υπάρχει θέμα στο δίκτυο.
Χαμηλή Τάση Ρεύματος ΔΕΗ ή ΔΕΔΔΗΕ;
Πολλοί αναζητούν στη Google «χαμηλή τάση ρεύματος ΔΕΗ» ή «πτώση τάσης ΔΕΗ».
Στην πράξη πρέπει να ξεχωρίζουμε τον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας από τον διαχειριστή του δικτύου διανομής.
Αν από τον έλεγχο προκύψει ότι η εγκατάσταση του ακινήτου είναι σωστή και το πρόβλημα βρίσκεται στην τροφοδότηση του δικτύου, το σχετικό τεχνικό ζήτημα αφορά τον ΔΕΔΔΗΕ.
Δεν είναι σωστό όμως να αποδίδεται κάθε χαμηλή μέτρηση κατευθείαν στο δίκτυο πριν αποκλειστεί πιθανό πρόβλημα μέσα στο ακίνητο.
Πτώση Τάσης όταν Ανοίγω μια Μεγάλη Συσκευή
Αν η τάση πέφτει αισθητά όταν ενεργοποιείται ένα μεγάλο φορτίο, αυτό αποτελεί σημαντική πληροφορία.
Μπορεί να χρειάζεται να εξεταστούν η συγκεκριμένη γραμμή, οι συνδέσεις της, το φορτίο που ζητά η συσκευή και η συνολική εγκατάσταση.
Μια μικρή στιγμιαία μεταβολή κατά την εκκίνηση ορισμένων φορτίων δεν είναι το ίδιο πράγμα με επίμονη χαμηλή τάση.
Αν όμως τα φώτα χαμηλώνουν έντονα κάθε φορά που ενεργοποιείται μια συγκεκριμένη συσκευή, χρειάζεται έλεγχος.
Τρεμοπαίζουν τα Φώτα: Σημαίνει Χαμηλή Τάση;
Όχι απαραίτητα.
Τα φώτα μπορεί να τρεμοπαίζουν για πολλούς λόγους, όπως πρόβλημα στον λαμπτήρα ή driver LED, dimmer, σύνδεση, κύκλωμα ή μεταβολές στην τροφοδότηση.
Γι’ αυτό δεν είναι σωστό να διαγνώσουμε «χαμηλή τάση» μόνο επειδή ένα φωτιστικό τρεμοπαίζει.
Αν το φαινόμενο αφορά πολλά φωτιστικά ή ολόκληρο το σπίτι, η εικόνα είναι διαφορετική από ένα μόνο LED.
Δείτε αναλυτικά το Τρεμοπαίζουν τα Φώτα στο Σπίτι.
Τα Φώτα Χαμηλώνουν και Μετά Δυναμώνουν
Εναλλαγές μεταξύ αισθητά πιο χαμηλής και πιο υψηλής φωτεινότητας, ιδιαίτερα αν συμβαίνουν σε διαφορετικούς χώρους, χρειάζονται προσοχή.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για απλή «χαμηλή τάση».
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει πρόβλημα σύνδεσης ή ουδετέρου, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές τάσεις σε τμήματα της εγκατάστασης.
Ιδιαίτερα σε τριφασικές εγκαταστάσεις, ένα πρόβλημα στον ουδέτερο μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές ανισορροπίες στις τάσεις.
Σε τέτοια συμπτώματα δεν συνιστάται η συνέχιση δοκιμών με ισχυρά φορτία μέχρι να γίνει έλεγχος.
Χαμηλή Τάση στο Μισό Σπίτι
Η φράση «χαμηλή τάση στο μισό σπίτι» δεν οδηγεί σε μία μοναδική διάγνωση.
Αν μόνο ορισμένοι χώροι ή κυκλώματα παρουσιάζουν πρόβλημα, μπορεί να υπάρχει τοπικό θέμα σε γραμμή, σύνδεση ή τμήμα του πίνακα.
Σε τριφασική εγκατάσταση μπορεί επίσης να χρειάζεται έλεγχος της κατανομής και της τροφοδότησης των φάσεων.
Δεν πρέπει να θεωρούμε αυτομάτως ότι «χάθηκε μία φάση» μόνο από την περιγραφή του χρήστη.
Αν ένα μέρος του σπιτιού δεν έχει καθόλου ρεύμα, δείτε το Μισό Σπίτι Δεν Έχει Ρεύμα.
Μπορεί να Φταίει μια Χαλαρή Σύνδεση;
Ναι.
Μια σύνδεση με αυξημένη αντίσταση μπορεί να προκαλεί πτώση τάσης όταν περνά φορτίο και παράλληλα να αναπτύσσει θερμότητα.
Αυτό είναι διαφορετικό από μια γενική πτώση τάσης του δικτύου.
Αν υπάρχει μυρωδιά καμένου, αλλοίωση ή υπερθέρμανση στον ηλεκτρικό πίνακα, χρειάζεται άμεσος έλεγχος.
Δείτε επίσης το Μυρίζει Καμένο από τον Ηλεκτρικό Πίνακα.
Μπορεί να Φταίει η Παλιά Καλωδίωση;
Η ηλικία της εγκατάστασης από μόνη της δεν αποτελεί διάγνωση.
Σε παλαιότερες εγκαταστάσεις όμως μπορεί να υπάρχουν γραμμές που έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικά φορτία, παλιότερες συνδέσεις ή πολλές μεταγενέστερες επεμβάσεις.
Αυτό που έχει σημασία είναι η πραγματική κατάσταση της καλωδίωσης, η διατομή των αγωγών, το μήκος της γραμμής, οι συνδέσεις και το φορτίο που εξυπηρετεί.
Παίζει Ρόλο το Μήκος του Καλωδίου;
Ναι.
Κάθε αγωγός έχει αντίσταση και όταν περνά ρεύμα δημιουργείται πτώση τάσης.
Σε μια σωστά σχεδιασμένη εγκατάσταση η πτώση παραμένει μέσα στα προβλεπόμενα όρια.
Σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, ακατάλληλες διατομές ή υψηλά φορτία, η πτώση μπορεί να γίνει πιο έντονη.
Η λύση δεν είναι πάντα «μεγαλύτερη ασφάλεια». Η προστασία και η καλωδίωση πρέπει να εξετάζονται μαζί.
Η Χαμηλή Τάση Καταστρέφει τις Συσκευές;
Δεν είναι σωστό να λέμε ότι κάθε μικρή απόκλιση από τα 230V καταστρέφει συσκευές.
Οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές έχουν συγκεκριμένα όρια λειτουργίας και διαφορετική συμπεριφορά ανάλογα με τον σχεδιασμό τους.
Παρατεταμένη ή σημαντική υποτάση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε ορισμένα φορτία, ιδιαίτερα σε εξοπλισμό με κινητήρες ή ηλεκτρονικά συστήματα.
Η επίδραση όμως εξαρτάται από τη συσκευή, τη διάρκεια και το μέγεθος της απόκλισης.
Η Χαμηλή Τάση Αυξάνει την Κατανάλωση;
Όχι ως γενικός κανόνας.
Η συμπεριφορά εξαρτάται από το είδος της συσκευής.
Σε ένα απλό ωμικό φορτίο, όπως μια αντίσταση, η χαμηλότερη τάση συνήθως σημαίνει χαμηλότερη στιγμιαία ισχύ.
Σε ηλεκτρονικά φορτία ή συσκευές που προσπαθούν να διατηρήσουν συγκεκριμένη ισχύ, η συμπεριφορά μπορεί να είναι διαφορετική.
Επομένως δεν είναι σωστό να λέμε γενικά ότι «χαμηλή τάση = μεγαλύτερος λογαριασμός».
Γιατί ο Φούρνος ή ο Θερμοσίφωνας Αργεί;
Σε αντιστάσεις θέρμανσης, χαμηλότερη τάση μπορεί να σημαίνει μικρότερη διαθέσιμη ισχύ και επομένως πιο αργή θέρμανση.
Αυτό όμως δεν είναι αρκετό για να συμπεράνουμε ότι υπάρχει πρόβλημα στο δίκτυο.
Μπορεί να υπάρχει και βλάβη στην ίδια τη συσκευή ή στο κύκλωμά της.
Γιατί το Κλιματιστικό Δεν Αποδίδει;
Ένα κλιματιστικό που δεν λειτουργεί σωστά δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη χαμηλής τάσης.
Μπορεί να υπάρχουν πολλές μη ηλεκτρολογικές και ηλεκτρολογικές αιτίες.
Αν όμως η δυσλειτουργία συμπίπτει με επιβεβαιωμένες μεγάλες μεταβολές τάσης, αυτό είναι στοιχείο που πρέπει να αξιολογηθεί.
Μπορεί ο Ηλεκτρικός Πίνακας να Ρυθμίσει την Τάση;
Όχι.
Ο ηλεκτρικός πίνακας περιέχει διατάξεις διακοπής και προστασίας, αλλά ένας τυπικός μικροαυτόματος ή ένα RCD δεν λειτουργούν ως ρυθμιστές τάσης.
Ο μικροαυτόματος προστατεύει από υπερένταση και βραχυκύκλωμα.
Το RCD προστατεύει έναντι συγκεκριμένων καταστάσεων διαφορικού ρεύματος.
Κανένα από τα δύο δεν «ανεβάζει» τα Volt ενός σπιτιού.
Χρειάζεται Αλλαγή Ηλεκτρικού Πίνακα;
Όχι επειδή μετρήθηκε απλώς χαμηλή τάση.
Αν ο έλεγχος δείξει πρόβλημα σε συνδέσεις, εξαρτήματα ή στον σχεδιασμό του πίνακα, μπορεί να απαιτείται συγκεκριμένη επέμβαση.
Η πλήρης αλλαγή πίνακα είναι διαφορετική από τη διάγνωση μιας πτώσης τάσης.
Για περισσότερα δείτε τον Νέο Ηλεκτρολογικό Πίνακα.
Χρειάζεται Σταθεροποιητής Τάσης;
Όχι ως πρώτη απάντηση σε κάθε πρόβλημα.
Πριν επιλεγεί σταθεροποιητής τάσης, πρέπει να εντοπιστεί γιατί η τάση είναι χαμηλή ή ασταθής.
Ένας σταθεροποιητής ή άλλος εξοπλισμός προστασίας μπορεί να είναι κατάλληλος για συγκεκριμένες εφαρμογές, αλλά δεν διορθώνει μια χαλαρή σύνδεση, προβληματική καλωδίωση ή βλάβη του δικτύου.
Η αντιμετώπιση ξεκινά από τη διάγνωση της αιτίας.
Χρειάζεται Μεγαλύτερη Παροχή Ρεύματος;
Όχι απαραίτητα.
Η επαύξηση ισχύος αφορά την διαθέσιμη ισχύ της παροχής και είναι διαφορετικό θέμα από την ποιότητα ή την πτώση της τάσης.
Αν η εγκατάσταση χρειάζεται μεγαλύτερη διαθέσιμη ισχύ λόγω αυξημένων φορτίων, αυτό εξετάζεται ξεχωριστά.
Δεν αναβαθμίζουμε μονοφασική ή τριφασική παροχή μόνο και μόνο επειδή παρατηρήθηκε χαμηλή τάση.
Πώς Γίνεται ο Έλεγχος Χαμηλής Τάσης;
Η διάγνωση πρέπει να δείξει πρώτα πού αρχίζει η πτώση τάσης.
Ο ηλεκτρολόγος μπορεί να συγκρίνει μετρήσεις σε διαφορετικά σημεία και σε διαφορετικές συνθήκες φορτίου, να ελέγξει την παροχή, τον πίνακα, τις συνδέσεις και τις γραμμές που παρουσιάζουν πρόβλημα.
Σε τριφασική εγκατάσταση μπορεί να απαιτείται σύγκριση των τάσεων μεταξύ των φάσεων και ως προς τον ουδέτερο.
Αν τα ευρήματα δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν προέρχεται από την εσωτερική εγκατάσταση, τότε μπορεί να χρειάζεται έλεγχος από τον διαχειριστή του δικτύου.
Μπορώ να Μετρήσω την Τάση Μόνος μου;
Δεν συνιστάται επέμβαση μέσα στον ηλεκτρικό πίνακα ή μέτρηση σε εκτεθειμένους αγωγούς χωρίς την κατάλληλη γνώση και εξοπλισμό.
Ακόμη και μια ένδειξη από πρίζα δεν αρκεί πάντα για πλήρη διάγνωση.
Μια στιγμιαία μέτρηση μπορεί να σας δώσει μια ένδειξη, αλλά δεν αποκαλύπτει από μόνη της πού βρίσκεται το πρόβλημα ούτε πώς συμπεριφέρεται η τάση σε βάθος χρόνου.
Πότε Είναι Επείγον;
Χρειάζεται άμεση προσοχή αν η μεταβολή της τάσης συνοδεύεται από μία ή περισσότερες από τις παρακάτω ενδείξεις:
- μυρωδιά καμένου
- καπνό ή σπινθήρες
- υπερθέρμανση πίνακα, πρίζας ή καλωδίου
- πολύ έντονες εναλλαγές φωτεινότητας
- συσκευές που σταματούν και ξεκινούν επανειλημμένα
- διαφορετική συμπεριφορά σε διαφορετικά τμήματα μιας τριφασικής εγκατάστασης
- ξαφνική και έντονη μεταβολή σε ολόκληρο το σπίτι
Σε τέτοιες περιπτώσεις αποφύγετε πειραματισμούς με τον πίνακα και ζητήστε τεχνικό έλεγχο.
Για επείγουσα ηλεκτρολογική βλάβη δείτε την Υπηρεσία Ηλεκτρολόγου Έκτακτης Ανάγκης.
Χαμηλή Τάση ή Κανονική Διακύμανση;
Η τάση ενός πραγματικού δικτύου δεν είναι απολύτως σταθερή.
Το κρίσιμο είναι η έκταση της μεταβολής, η διάρκειά της, η συχνότητα με την οποία εμφανίζεται και αν συνδυάζεται με άλλα συμπτώματα.
Για αυτό αποφεύγουμε συμπεράσματα από μία μεμονωμένη ένδειξη.
Τι να Κάνω αν Υποψιάζομαι Χαμηλή Τάση;
Παρατηρήστε αν το πρόβλημα αφορά μία συσκευή, μία πρίζα, έναν χώρο ή ολόκληρο το ακίνητο και αν εμφανίζεται όταν ενεργοποιούνται συγκεκριμένα φορτία.
Αν συμβαίνει σε όλο το σπίτι ή επαναλαμβάνεται συστηματικά, χρειάζεται σωστή μέτρηση και διάγνωση.
Αν υπάρχει παράλληλα μυρωδιά καμένου, υπερθέρμανση ή έντονες αυξομειώσεις, μην περιμένετε απλώς να «περάσει».
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσα Volt είναι φυσιολογικά στην πρίζα;
Η ονομαστική τάση στην Ελλάδα είναι 230V μεταξύ φάσης και ουδετέρου. Η πραγματική τιμή μπορεί να μεταβάλλεται γύρω από αυτήν.
Κάτω από πόσα Volt θεωρείται χαμηλή τάση;
Το ±10% γύρω από τα 230V αντιστοιχεί αριθμητικά περίπου σε 207–253V. Η ποιότητα τάσης όμως δεν αξιολογείται μόνο από μία στιγμιαία μέτρηση.
Τα 210V είναι χαμηλή τάση;
Είναι χαμηλότερα από την ονομαστική τιμή των 230V, αλλά μία στιγμιαία μέτρηση 210V δεν αρκεί για να διαγνωστεί από μόνη της πρόβλημα δικτύου.
Γιατί πέφτει η τάση όταν ανοίγω συσκευές;
Μπορεί να υπάρχει πτώση τάσης λόγω φορτίου, γραμμής ή σύνδεσης. Το μέγεθος και το σημείο όπου εμφανίζεται πρέπει να ελεγχθούν.
Αν τρεμοπαίζουν τα φώτα έχω χαμηλή τάση;
Όχι απαραίτητα. Υπάρχουν πολλές άλλες πιθανές αιτίες.
Αν η τάση είναι χαμηλή μόνο σε μία πρίζα φταίει ο ΔΕΔΔΗΕ;
Είναι λιγότερο πιθανό όταν το πρόβλημα περιορίζεται σε ένα μόνο σημείο. Πρέπει πρώτα να ελεγχθεί η εσωτερική εγκατάσταση.
Αν όλη η πολυκατοικία έχει χαμηλή τάση;
Αυτό ενισχύει την πιθανότητα να υπάρχει θέμα στην κοινή ή εξωτερική τροφοδότηση, αλλά χρειάζεται να επιβεβαιωθεί.
Μπορεί να φταίει ο ουδέτερος;
Ναι, ορισμένες βλάβες ή κακές συνδέσεις ουδετέρου μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές διαταραχές τάσης. Σε τριφασικές εγκαταστάσεις το φαινόμενο μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρό.
Το ρελέ διαρροής προστατεύει από χαμηλή τάση;
Όχι. Το RCD δεν είναι ρυθμιστής χαμηλής ή υψηλής τάσης.
Μια μεγαλύτερη ασφάλεια θα λύσει το πρόβλημα;
Όχι. Η αλλαγή προστασίας δεν αποτελεί λύση για πτώση τάσης και δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα.
Χρειάζομαι σταθεροποιητή;
Όχι απαραίτητα. Πρώτα πρέπει να εντοπιστεί η πραγματική αιτία της μεταβολής της τάσης.
Η χαμηλή τάση αυξάνει τον λογαριασμό;
Δεν υπάρχει ένας τέτοιος γενικός κανόνας. Η επίδραση εξαρτάται από τον τύπο του φορτίου και τον τρόπο λειτουργίας της συσκευής.
Χαμηλή Τάση Ρεύματος στο Σπίτι; Πρώτα Βρίσκουμε την Αιτία
Η χαμηλή τάση ρεύματος στο σπίτι δεν έχει μία μοναδική αιτία και δεν λύνεται πάντα με αλλαγή πίνακα, μεγαλύτερη ασφάλεια ή σταθεροποιητή.
Πρέπει πρώτα να διαπιστωθεί αν η πτώση βρίσκεται:
μέσα σε μία γραμμή, στον ηλεκτρικό πίνακα, στην παροχή του ακινήτου ή στο εξωτερικό δίκτυο.
Η σωστή διάγνωση αποφεύγει άσκοπες αλλαγές και επιτρέπει να αντιμετωπιστεί το πραγματικό πρόβλημα.
Για έλεγχο χαμηλής τάσης ή ηλεκτρολογικής εγκατάστασης επικοινωνήστε με την Electrologos365.gr.
